یعنی چه
واژه «کژ نهاد» در زبان فارسی به کسی اطلاق میشود که از نظر اخلاقی یا درونی دارای طبعی متمایل به بدی، نادرستی و انحراف از راه راست است. این صفت ترکیبی، نشاندهنده نقص درونی و اخلاقی فرد است.
تلفظ
این واژه ترکیبی از دو بخش تشکیل شده است: بخش اول «کژ» با فتح کاف و سکون ژ (کژْ) و بخش دوم «نهاد» با فتح نون و الف کشیده (نَهاد) قرائت میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «کژ نهاد» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «بدسرشت» یا «کجمنش» به کار میرود و با احتساب حروف آن، دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
برای برگردان این مفهوم به زبان انگلیسی، بسته به سیاق متن میتوان از واژگانی که به بدذاتی، شرارت یا سرشت منحرف و فاسد اشاره دارند، استفاده کرد.
به فارسی
واژههای مترادف و هممعنی فارسی برای کژ نهاد شامل عباراتی چون بدسرشت، کجمنش، بدطینت، منحرفطبع و ناسرهنهاد هستند که همگی به انحراف درونی و اخلاقی اشاره دارند.
جمعبندی و توضیح کامل کژ نهاد
واژه «کژ نهاد» ترکیبی اصیل و استعاری در زبان فارسی است که از دو جزء تشکیل شده است. جزء نخست «کژ» ریشه در فارسی میانه داشته و به معنای هر چیز خمیده، کج و منحرف از خط راست است. جزء دوم یعنی «نهاد»، از مصدر نهادن برآمده و معنای بنیاد، طبع، سرشت و ساختار درونی انسان را افاده میکند. ترکیب این دو با یکدیگر، مفهوم «بنیادِ منحرف» یا دلی را میسازد که از فطرت پاک خویش فاصله گرفته است.
در ادبیات کلاسیک و متون اخلاقی فارسی، این صفت معمولاً در تقابل با مفاهیمی چون «پاکنهاد»، «راستنهاد» و «نیکطینت» قرار میگیرد. نویسندگان و شاعران از این اصطلاح برای توصیف افرادی استفاده میکنند که خیرخواهی در رفتارشان دیده نمیشود و همواره متمایل به کجراهه و بدخواهی برای دیگران هستند.
در نمادشناسی و ادبیات سنتی، مفاهیم مرتبط با «کژ» بودن اغلب با موجوداتی مانند مار یا کژدم (عقرب) همنشین میشوند؛ چرا که حرکت ناپیوسته و مارپیچ آنها یا گزندگی پنهانشان، نمادی از کینهتوزی و طبع ناپاک انسانهای کژ نهاد به شمار میرود. این واژه اگرچه در قرآن به صورت مستقیم نیامده، اما از نظر مفهومی با واژگانی چون «خبیث» یا توصیفاتی نظیر بیماری دل (فی قلوبهم مرض) همپوشانی دارد.