یعنی چه
سینوس وریدی (بهویژه سینوسهای وریدی سختشامه مغز) به کانالها یا فضاهای بزرگ سیاهرگی گفته میشود که برخلاف وریدهای معمولی، دیوارهٔ عضلانی و دریچه ندارند. این ساختارها در شکاف بین لایههای سختشامه (دورا) قرار گرفتهاند و وظیفهٔ اصلی آنها جمعآوری خون کماکسیژن و مایع مغزینخاعی از مغز و جمجمه و هدایت آن به سمت وریدهای وداجی (ژوگولار) داخلی در گردن است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه ساخته شده است: سینوس (Sīnus) با کسره اضافه، و وریدی (Varīdī) که صفت منسوب به ورید است.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدول خودِ «سینوس وریدی» است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد. از دیگر پاسخهای احتمالی میتوان به سینوس دورال یا جیب سیاهرگی اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون پزشکی و آناتومی بینالمللی، این ساختارها با اصطلاح Dural venous sinuses شناخته میشوند که به محل قرارگیری آنها در لایه دورا اشاره دارد.
به فارسی
در واژهگزینیهای فارسی و کالبدشناسی سنتی، به جای سینوس از واژه «جَیب» و به جای وریدی از «سیاهرگی» استفاده میشود که ترکیب «جیب سیاهرگی» یا «سینوس سختشامهای» را میسازد.
نماد چیست
سینوس وریدی دارای نماد گرافیکی یا اختصاری رسمی و مستقل در مجامع علمی نیست؛ اما در تصاویر کالبدشناسی و پزشکی، معمولاً به عنوان بخشی از مسیر و شبکه بازگشت خون به قلب و سیستم تخلیه مغزی به تصویر کشیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل سینوس وریدی
سینوسهای وریدی ساختارهای عروقی بسیار حیاتی در جمجمه انسان هستند که نقش کلیدی در سیستم گردش خون مغز ایفا میکنند. این کانالها که در میان لایههای سختشامه (خارجیترین لایه محافظتی مغز) قرار دارند، فاقد بافت عضلانی و دریچههای لانه کبوتری موجود در وریدهای محیطی هستند و جریان خون در آنها بر اساس اختلاف فشار هدایت میشود.
عملکرد اصلی این سینوسها، جمعآوری خون تیره و بدون اکسیژن از بافت مغز و همچنین بازجذب مایع مغزینخاعی است تا در نهایت این مایعات را به ورید ژوگولار داخلی در گردن منتقل کنند و به سمت قلب بفرستند. هرگونه اختلال یا انسداد در این کانالها، مانند ترومبوز سینوس وریدی، میتواند منجر به افزایش فشار داخل جمجمه و آسیبهای جدی مغزی شود.