عجزها یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل عجزها

کلمه «عجزها» یک ترکیب پیوندی از ریشه عربی «عجز» (ع ج ز) به معنای ناتوان شدن یا عقب ماندن، همراه با پسوند جمع فارسی «ها» است. این واژه در متون ادبی و اداری برای اشاره به مجموعه‌ای از نقاط ضعف، کم‌بودها، قصورها و شکست‌ها در انجام امور استفاده می‌شود. اگرچه ریشه این کلمه ۲۶ بار در قرآن کریم در قالب‌های مختلفی چون معجزین و عجوز آمده، اما ساخت جمع فارسی آن مختص زبان فارسی است.

در قلمرو ادبیات عرفانی، عجز و عجزها بار معنایی مثبتی نیز به خود می‌گرند؛ چرا که نمادی از فروتنی مطلق، تسلیم محض و شناخت ضعف‌های انسانی در برابر قدرت لایزال الهی به شمار می‌روند. سالک با ابراز عجزهای خود، از خودخواهی عبور کرده و به توکل و استعانت حقیقی دست می‌یابد.

از نظر ساختاری، این واژه پنج حرف دارد و مترادف‌های دقیقی چون ناتوانی‌ها و درماندگی‌ها دارد، در حالی که واژه‌هایی مانند توانایی‌ها و قدرت‌ها به عنوان متضادهای اصلی آن شناخته می‌شوند.