یعنی چه
تختار در زبان فارسی به معنی پارچه یا جامهای است که روی تخت پهن میکردند (روتحتی) یا لباسهای ارزشمند و گرانبهایی که در صندوقچه و کمد لباس برای محافظت قرار میدادند. همچنین این واژه در زبان عربی شکل صرفشده از فعل «اختار» به معنی «تو انتخاب میکنی» یا «او انتخاب میکند» است.
تلفظ
این واژه در اصالت فارسی خود به صورت «تِختار» (با کسر تاء اول) تلفظ میشود که دگرگونشدهٔ «تختدار» است. در زبان عربی نیز به صورت «تَخْتار» (با فتح تاء اول) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «روانداز تخت»، «جامهٔ خواب» یا «جامهای که در صندوق نگهداری میشود» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
برای واژهٔ فارسی تختار معادلهای مربوط به کالای خواب و برای وجه عربی آن افعال مربوط به گزینش استفاده میشود.
به عربی
جالب است که واژه فارسی تختار به زبان عربی وارد شده و به صورت «دخدار» معرب گشته است. همچنین خود کلمه تختار در عربی فعل مضارع است.
به فارسی
معادلهای روان و رایج این واژه در زبان فارسی امروز شامل روتختی، روانداز تخت، جامهٔ خواب و ملافه است که ریشه در ترکیب قدیمی «تخت + دار» دارد.
جمعبندی و توضیح کامل تختار
واژه «تختار» یک اشتراک لفظی جالب میان دو زبان فارسی و عربی دارد. در اصالت فارسی، این کلمه یک اسم مرکب و کهن به صورت «تِختار» (دگرگونشدهٔ تختدار) است که به معنای روانداز تخت، ملافه یا جامههای نفیسی است که در صندوقچهها (تختجامه) نگهداری میشدهاند. این واژه در گذشته به زبان عربی نیز راه یافته و به صورت «دخدار» تلفظ شده است.
از سوی دیگر، در زبان عربی واژهٔ «تَختار» ریشه در فعل «اختار» (از ریشه خ-ی-ر) دارد و یک فعل مضارع به معنای «انتخاب میکنی» یا «برمیگزینی» است. بنابراین، هنگام مواجه با این واژه در متون یا جدولها باید به سیاق متن توجه کرد که منظور کالای خواب فارسی است یا فعل گزینش عربی.
در بازیهای جدول و سرگرمی، این کلمه ۵ حرفی معمولاً در معنای اصیل فارسی خود یعنی همان روتختی یا جامه خواب مد نظر طراحان قرار میگیرد.