یعنی چه
پالازیت (Pallasite) به نوعی خاص، کمیاب و بسیار زیبای شهابسنگ سنگی-آهنی اطلاق میشود. ساختار این سنگ آسمانی به گونهای است که بلورهای شفاف و سبزرنگ کانی الیوین (زبرجد) در درون یک شبکه و زمینه فلزی از جنس آلیاژ آهن و نیکل قرار گرفتهاند. این واژه کاملاً بیگانه است و ریشه در زبان فارسی ندارد؛ نام آن به افتخار دانشمند و طبیعیدان آلمانی، پیتر سایمون پالاس (Peter Simon Pallas) انتخاب شده که در قرن هجدهم برای نخستینبار این نوع سنگ را در سیبری مورد مطالعه قرار داد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت «پالازیت» (با زاء) یا «پالاسیت» (با سین) تلفظ میشود که برگرفته از واژه اروپایی Pallasite است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر طراح به نوعی شهابسنگ قیمتی یا سنگی-آهنی ۷ حرفی اشاره کند، پاسخ مورد نظر «پالازیت» یا شکل دیگر آن «پالاسیت» است.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی نجوم و زمینشناسی، این گروه از شهابسنگها را با واژه Pallasite معرفی میکنند.
به فارسی
از آنجا که پالازیت یک وامواژه علمی و نامی خاص (برگرفته از نام کاشف آن) است، معادل تکواژهای در فارسی سنتی ندارد. در منابع علمی فارسی آن را با عنوان ترکیبی «شهابسنگ سنگی-آهنی پالاسیتی» یا توصیف ساختاری آن میشناسند.
نماد چیست
این واژه نماد شیمیایی یا اختربینی خاصی در فرهنگها ندارد، اما در نظام دستهبندی علمی شهابسنگها، این گروه را با نماد اختصاری سه حرفی PAL مشخص میکنند. از نظر مفهوم نمادین نیز به دلیل ترکیب سنگ شفاف و فلز، آن را مظهر پیوند آسمان و زمین میدانند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Pallasite در زبان انگلیسی یک اصطلاح تخصصی در شهابسنگشناسی (Meteoritics) است. این کلمه از ترکیب نام پیتر سایمون پالاس و پسوند کانیشناسی ite- ساخته شده و کاربرد آن دقیقاً توصیف همین سنگهای آسمانی مخلوط از آهن و زبرجد است.
جمعبندی و توضیح کامل پالازیت
پالازیت یک واژه اصیل فارسی نیست، بلکه یک اصطلاح علمی و وامواژه بینالمللی است که به نوعی بسیار نادر، ارزشمند و چشمنواز از شهابسنگها اشاره دارد. این سنگهای آسمانی ساختاری شگفتانگیز دارند؛ چرا که از ترکیب بلورهای نیمهقیمتی و سبزرنگ کانی الیوین (زبرجد) در میان تودهای از آلیاژ فلزی آهن و نیکل تشکیل شدهاند و ظاهری شبیه به یک اثر هنری طبیعی دارند.
نام این واژه از «پیتر سایمون پالاس»، دانشمند معروف آلمانی گرفته شده که در سال ۱۷۷۲ میلادی روی یکی از این تودههای سنگی فلزی در سیبری تحقیق کرد. در منابع رسمی و لغتنامههای عمومی فارسی مدخلی قدیمی برای آن وجود ندارد، اما در کتابهای نجوم، زمینشناسی و همچنین در طرح سوالات جدولهای کلمات متقاطع، به عنوان یک واژه ۷ حرفی کاربرد زیادی دارد.