یعنی چه
«بعدظهر» (که صورت رایج و سرهمنویسی واژهٔ بعدازظهر است) به بخشی از شبانهروز اطلاق میشود که با گذشتن از زمان زوال خورشید یا همان ساعت ۱۲ نیمروز آغاز شده و تا زمان غروب آفتاب و شروع شب ادامه پیدا میکند. این کلمه یک واژهٔ معمولی و کلاسیک در زبان فارسی است که برای تقسیمبندی زمانهای روزانه به کار میرود.
تلفظ
این واژه در گفتار روزمره به صورت سرهم و با کسرهٔ اضافه در جزء اول، یعنی [بَعدِ ظُهر] تلفظ میشود که مخفف و شکل عامیانهٔ ترکیب «بعد از ظهر» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «بعدظهر» دقیقاً یک پاسخ ۶ حرفی است. همچنین طراحان جدول ممکن است از مترادفهای آن مانند «پسین» یا «عصر» به عنوان پاسخ استفاده کنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی معادل دقیق این بازه زمانی Afternoon است. در سیستمهای نمایش ساعت و زمانسنجی رسمی نیز از مخفف P.M که ریشه لاتین دارد استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این زمان از ترکیب رسمی «بَعدَ الظُّهر» و در بسیاری از کاربردهای عرفی و روزمره از واژه «العَصر» استفاده میکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی، این مفهوم به صورت ترکیب ترکی «Öğleden sonra» بیان میشود که دقیقاً به معنای «پس از ظهر» است.
جمعبندی و توضیح کامل بعدظهر
واژهٔ «بعدظهر» که در اصل صورت فشرده و عامیانهٔ ترکیب عربی-فارسی «بعد از ظهر» است، به بازه زمانی میان نیمروز (ظهر) و غروب آفتاب اشاره دارد. این ترکیب از واژهٔ عربی «بعد»، حرف اضافهٔ فارسی «از» و واژهٔ عربی «ظهر» ساخته شده است. اگرچه این ترکیب ساختاری نسبتاً جدید دارد و به این شکل در متون کهن یا قرآن دیده نمیشود، اما تکواژههای سازنده آن ریشه در زبان عربی دارند و در فارسی با ساختار نحوی بومی ترکیب شدهاند.
در فرهنگ و ادبیات ایرانی، این زمان نمادی از آرامش، کاهش اوج انرژی روزانه و میانهٔ مسیر فعالیتهاست. در متون ادبی گاهی این اصطلاح به عنوان استعارهای برای دوران میانسالی یا آغاز افول و پختگی زندگی انسان نیز به کار میرود. واژههای اصیل فارسی مانند «پسین» یا «پسانیمروز» از معادلهای دقیق و بومی این اصطلاح به شمار میروند.
از نظر کاربرد کارکردی، این بازه در سیستمهای زمانسنجی جهانی با نماد PM شناخته میشود و نقش مهمی در برنامهریزیهای روزمره، زمانبندی کاری و تفکیک ساعات شبانهروز دارد. در زبانهای دیگر نیز مفاهیم مستقیمی نظیر Afternoon در انگلیسی یا Öğleden sonra در ترکی برای آن وضع شده است.