یعنی چه
بیرودربایستی به معنای آن است که فرد بدون خجالت، بدون مأخوذ به حیا شدن و بدون شرم حضور از کسی، حرف خود را کاملاً پوستکنده و صریح بیان کند یا رفتار نماید؛ بهگونهای که تعارفات مرسوم و ملاحظهکاریهای اجتماعی مانع از بیان حقیقت نشود.
تلفظ
این واژه به صورت «بیرودَربایستی» تلفظ میشود و در زبان عامیانه و روزمره اغلب به صورت تخفیفیافتهٔ «بیرودرواسی» نیز به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم خود کلمه ۱۲ حرفی «بی رودربایستی» است و از مترادفهای کوتاهتری مثل رک، صریح یا بیپرده نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال این مفهوم از قیدها و صفاتی چون Frankly یا Candid و اصطلاح without ceremonies (بدون تشریفات و تعارف) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «دُونَ مُجَامَلَة» دقیقترین معادل برای حالت رفتاری و گفتاری بیرودربایستی و بدون تعارفات ظاهری است.
به ترکی
در ترکی استانبولی قید عامیانه و اصطلاحی Dobra dobra یا کلمه Açıkça به خوبی بیانگر مفهوم رکگویی و بیرودربایستی است.
جمعبندی و توضیح کامل بی رودربایستی
واژهٔ «بیرودربایستی» یک صفت و قید مرکب اصیل در فرهنگ و زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند نفی «بی» با واژهٔ «رودربایستی» (برگرفته از رو در رو بایستی) ساخته شده است. این اصطلاح کنایه از فروپاشیدن دیوار تعارفات، حیا و ملاحظات شدیدی است که معمولاً افراد در مواجهه حضوری با یکدیگر به کار میبرند تا ظاهرِ احترام را حفظ کنند.
در فرهنگ ایرانی، رفتار بیرودربایستی باری دوگانه دارد؛ از سویی نماد صداقت، صراحت لهجه، یکرنگی و پرهیز از نفاق اجتماعی تلقی میشود و از سوی دیگر اگر با لحن نامناسب همراه باشد، ممکن است به بیادبی یا بیملاحظگی تعبیر شود. با این حال، در بافت روابط صمیمانه، این ویژگی بستر اصلی گفتوگوهای سازنده و شفاف (پوستکنده) به شمار میرود.