یعنی چه
علیلالمزاج در متون طبی قدیم و زبان فارسی به کسی گفته میشود که ساختار بدنی یا اخلاط جسمانی او دچار عدم تعادل است؛ در نتیجه پایداری سلامتی ندارد، بنیهاش ضعیف است و زود به بیماریها مبتلا میشود. این اصطلاح هم برای ضعف جسمی و هم گاهی حساسیت و رنجوری روحی به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش عربی ساخته شده و در زبان فارسی با ضمهٔ لامِ کلمه اول به کلمه دوم متصل میشود: عَلیلُ المزاج.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه ۱۰ حرفی علیل المزاج یا کلمات مترادفی چون بیمارمزاج، سقیم و رنجور به عنوان پاسخ مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم علیلالمزاج در زبان انگلیسی از صفتهایی استفاده میشود که نشاندهنده ضعف مفرط بنیه و بیماری مزمن هستند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف فرد علیلالمزاج، تعابیری به کار میرود که مستقیماً به ضعف سیستم بدنی و ساختار مزاجی فرد اشاره دارند.
به فارسی
معادلهای اصیل و واژگان جایگزین فارسی برای این اصطلاح شامل کلماتی مانند بیمارمزاج، ناخوشاحوال، رنجور، کمتوان، ضعیفجثه و دردمند است که همگی مفهوم سستی مزاج را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل علیل المزاج
واژه علیلالمزاج یک ترکیب وصفی ساخت یافته از دو بخش عربی «علیل» (بیمار/علتدار) و «المزاج» (طبیعت و سرشت بدن) است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. در طب سنتی، مزاج نشاندهنده حالت تعادل اخلاط چهارگانه بدن است و فرد علیلالمزاج کسی است که این تعادل را از دست داده و بدنی دائماً ناخوش و رنجور دارد.
این اصطلاح در متون کلاسیک فارسی و ادبیات طبی برای توصیف افرادی به کار میرفته که بنیه جسمانی قوی نداشته و در برابر بیماریها بسیار آسیبپذیر بودهاند. امروزه نیز این کلمه مترادف با ضعف مفرط، کمبنیگی و ناخوشاحوالی مزمن در نظر گرفته میشود و متضاد کلماتی چون صحیحالمزاج، تندرست و قویبنیه است.