یعنی چه
داعیالدعاة یک واژه ترکیبی عربی به معنای «دعوتکنندهٔ دعوتکنندگان» است. در اصطلاح تاریخی و مذهبی، بهویژه در تشکیلات اسماعیلیان و حکومت فاطمیان، این عنوان به عالیترین مقام مذهبی و سیاسی پس از امام یا حجت اطلاق میشد که وظیفه مدیریت، نظارت و هدایت تمام مبلغان (دُعاة) را بر عهده داشت.
تلفظ
این ترکیب به صورت اضافه تلفظ میشود: داعی (با کسر عین) + الدُّعاة (با ضمه دال و تشدید).
در جدول
پاسخ متداول برای این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً «رئیس مبلغان» یا خود «داعی الدعاه» است.
به انگلیسی
در متون آکادمیک و تاریخی انگلیسی، برای اشاره به این منصب مذهبی از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح اصالتاً عربی است و در ساختار اداری و مذهبی خلافت فاطمیان مصر به طور رسمی به کار میرفت.
در قرآن
عین عبارت «داعی الدعاة» در قرآن مجید وجود ندارد. با این حال، شکل مفرد آن یعنی «داعی» به معنای دعوتکننده به سوی خدا، به عنوان صفت برای پیامبر اکرم (ص) به کار رفته است؛ مانند آیه ۴۶ سوره احزاب: «وَدَاعِيًا إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجًا مُنِيرًا».
جمعبندی و توضیح کامل داعی الدعاه
واژه «داعیالدعاة» یک اصطلاح کلیدی در تاریخ و کلام اسلامی، به ویژه در بستر مذهب اسماعیلیه است. این کلمه از ریشه عربی «د ع و» گرفته شده و به معنای سرپرست یا رئیس تمام مبلغان و دعوتگران مذهبی است که وظیفه ترویج آموزههای باطنی و هدایت شبکه وسیع تبلیغاتی را بر عهده داشتند.
در سلسلهمراتب مذهبی فاطمیان و اسماعیلیان، داعیالدعاة منصب بسیار رفیعی بود که مستقیماً زیر نظر امام یا حجت فعالیت میکرد و بر کارِ مأذونها و مستجیبان نظارت داشت. این واژه اگرچه در قرآن به صورت ترکیبی نیامده، اما مفهوم «دعوت» و واژه «داعی» جایگاه محوری در آیات الهی دارد.
امروزه این اصطلاح بیشتر در متون تاریخی، مذهبی و فقهی مورد استفاده قرار میگیرد و به عنوان یک عنوان ساختاری در تاریخ تفکر اسلامی شناخته میشود.