یعنی چه
این ترکیب به عنوان یک اصطلاح مستقل و واحد در منابع معتبر لغوی ثبت نشده است. با این حال، با توجه به اجزای آن، در متون کهن پزشکی یا لغوی میتواند به معنای «شراب تازه و کممانده» باشد. همچنین در ادبیات عرفانی ممکن است به صورت استعاری در مفهوم «نوشداروی سخن» یا «سرمستی حاصل از شنیدن روایات و معارف دینی» تعبیر شود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب واژگانی با کسر اضافه به صورت «شَرابِ حَدیث» است.
به انگلیسی
برای واژه شراب معادل Wine یا Alcoholic drink و برای حدیث معادل Hadith یا Prophetic tradition به کار میرود.
به عربی
هر دو واژه ریشه عربی دارند. کلمه شراب به معنای عام نوشیدنی و خمر به معنای مسکر است؛ حدیث نیز به معنای سخن نو یا روایت به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی اجزای این ترکیب شامل باده، مِی، صهبا و نوشیدنی برای «شراب»، و واژههای سخن، گفتار، خبر و کلام برای «حدیث» است.
در قرآن
ترکیب «شراب حدیث» در قرآن نیامده است. البته واژه «شراب» به معنای عام مایع نوشیدنی و کلمه «حدیث» به معنای سخن و داستان به صورت مجزا در آیات بارها تکرار شدهاند، اما برای شراب مستکننده دنیوی از واژه «خمر» استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل شراب حدیث
عبارت «شراب حدیث» یک اصطلاح مستقل، ثابت و رایج در زبان فارسی، متون ادبی یا اصطلاحات قرآنی نیست. این عبارت از ترکیب دو واژه مجزای عربی شامل «شراب» (به معنی نوشیدنی یا مِی) و «حدیث» (به معنی نو، سخن یا روایت دینی) تشکیل شده است که معمولاً به صورت جداگانه کاربرد دارند.
در صورت مواجهه با این ترکیب در متون کهن، دو برداشت از آن متصور است؛ نخست در طب سنتی و متون لغوی قدیم که میتواند به معنای «شراب تازه، عصیر تخمیرنشده یا کممانده» باشد. دوم در نگاهی استعاری و عرفانی که میتوان آن را به تجلی و سرمستی حاصل از شنیدن سخنان حق، روایات و معارف مذهبی تعبیر کرد.
بنابراین، این عبارت بیشتر یک ترکیب توصیفی یا استعاری ساختگی است تا یک لغت واحد؛ در نتیجه ویژگیهایی چون مترادف، متضاد و نمادشناسی قرآنی برای کل ترکیب به صورت یکجا فاقد کاربرد اصیل و معتبر است.