یعنی چه
بینزاکتی به معنای بدرفتاری، پررویی، گستاخی و رعایت نکردن آداب معاشرت و ظرافتهای اخلاقی در روابط انسانی است. این واژه در زبان فارسی برای توصیف رفتارهای زمخت و ناپسندی به کار میرود که هنجارهای اخلاقی و احترامات متقابل را زیر پا میگذارند.
تلفظ
این واژه از پیشوند نفی «بی»، واژهٔ «نزاکت» (بر وزن فصاحت) و یای مصدری تشکیل شده و به صورت «بِی نِ زا کَ تی» تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ مستقیم این بخش خود واژهٔ «بینزاکتی» است که بدون احتساب فاصله ۸ حرف دارد. واژههای هممعنی دیگری مانند بیادبی یا گستاخی نیز ممکن است مدنظر طراح جدول باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد؛ واژه Incivility به خوبی مفهوم رعایت نکردن اتیکت و آداب شهروندی را میرساند و Rudeness کاربرد عامتری برای بیادبی دارد.
در قرآن
واژهٔ «بینزاکتی» یا ریشهٔ آن «نزاکت» به دلیل اصالت فارسی و ساختار متأخر آن، در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، قرآن کریم در آیات اخلاقی متعددی رفتارهای همارز آن مانند بلند کردن صدا در محضر پیامبر (لا تَجْهَرُوا - حجرات/۲) یا بدزبانی و آشکار کردن سخن بد (سُوءِ الْقَوْل - نساء/۱۴۸) را به شدت نکوهش کرده است.
جمعبندی و توضیح کامل بی نزاکتی
واژهٔ «بینزاکتی» از نظر ریشهشناسی ساختار بسیار جالبی دارد. واژهٔ پایه یعنی «نزاکت» اصالتاً عربی نیست؛ بلکه یک «مصدر جعلی» است که فارسیزبانان در دورههای متأخر، آن را بر پایهٔ صفت پارسی «نازک» (به معنی لطیف و ظریف) و بر وزن مصدرهای عربی تراشیدهاند تا مفهوم ظرافت رفتاری را برسانند. با اضافه شدن پیشوند نفی «بی»، این کلمه معنای متضاد یعنی دوری از ظرافت و لطافت در رفتار را به خود گرفته است.
در کاربرد روزمره و جملات فارسی، این واژه معمولاً برای توصیف افرادی به کار میرود که آداب معاشرت (اتیکت) را در جمع رعایت نمیکنند. برای مثال در جملهٔ «برخورد بینزاکت مآبانهٔ آن کارمند باعث ناراحتی اربابرجوع شد»، مفهوم دقیق رعایت نکردن حسن سلوک و احترام متقابل به چشم میخورد.
در نهایت، بینزاکتی به عنوان یک مفهوم انتزاعی اخلاقی، نماد مادی یا باستانی منحصربهفردی در فرهنگها ندارد؛ اما در ادبیات تمثیلی ایران، رفتارهای خشن و زمخت مانند رفتار «خرس» یا اشیائی آسیبرسان مثل «خار» (در تقابل با لطافت گل) به عنوان نمادهایی از این صفت ناپسند اجتماعی شناخته میشوند.