یعنی چه
کمان گروهه (یا کمان قروهه) ابزاری جنگی و شکاری در ایران باستان و سدههای میانه بوده است. این کمان ساختار ویژهای داشته که به تیرانداز اجازه میداده به جای تیرهای پردار سنتی، گلولههای فشردهشده از گل پخته، سنگریزه یا مهرههای فلزی را به سمت هدف پرتاب کند. این واژه کلاسیک و قدیمی است و امروز کاربرد عملی ندارد.
تلفظ
این واژه از دو بخش «کمان» و «گروهه» (به معنی گلوله یا توده فشرده) تشکیل شده است و به صورت کَمانْ گُرُوهِه تلفظ میشود. در برخی متون قدیمی به صورت کمانِ قُروهه نیز ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه معمولاً ۹ حرفی است. طراحان جدول اغلب از راهنماهایی مثل «کمانی قدیمی برای پرتاب سنگ» یا «کمان مهره» استفاده میکنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی دقیقترین معادل برای این ابزار سنتی Pellet bow است که به کمانی با قابلیت پرتاب ساچمه یا گلوله اشاره دارد.
به فارسی
این واژه خود کاملاً فارسی و اصیل است. در متون کهن و فرهنگهای لغت پارسی مانند دهخدا و معین، واژههای هممعنی آن شامل کمان مهره، کمان گرهه و کمان گلوله ذکر شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، کمان گروهه نمادگرایی پیچیده یا عرفانی ندارد؛ بلکه بیشتر به عنوان نمادی از ابزارهای رزمی خاص، شیوههای شکار پرندگان و تصویرسازی نبردهای سبک در اشعار شاعران کهن نظیر کسایی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل کمان گروهه
کمان گروهه یکی از جنگافزارها و ابزارهای شکار سنتی در تاریخ ایران است که ساختار و کارکردی متمایز از کمانهای معمولی داشته است. ویژگی اصلی این کمان، پرتاب گلولههای ساخته شده از گل، سنگ یا مهره به جای تیرهای نوکتیز بوده است. واژه گروهه در واقع از ریشه کهن ایرانی به معنای توده یا گلوله گرفته شده که به خوبی ماهیت این سلاح را نشان میدهد.
این اصطلاح امروزه کاملاً تاریخی و ادبی محسوب میشود و کاربرد روزمره ندارد، اما در لغتنامههای معتبر مانند دهخدا و معین به عنوان یک مدخل تخصصی ثبت شده و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک سوال فکری پرکاربرد مورد استفاده قرار میگیرد.