یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح کنایی و مرکب در زبان فارسی است که در مفهوم ظاهری به معنای بلند شدن و نشستن فیزیکی است، اما در کاربرد واقعی به معنای همنشینی، مجالست، مصاحبت و داشتن روابط مستمر اجتماعی با فرد یا گروهی از افراد است.
تلفظ
تلفظ این اصطلاح به صورت [nešast o bar-xāst dāštan] است که از ترکیب دو مصدر مرخم «نشست» و «برخاست» همراه با فعل کمکی «داشتن» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۱۶ حرفی به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «معاشرت کردن» یا «رفتوآمد داشتن» به کار میرود.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی از افعالی مانند to socialize یا to associate با کسی استفاده میشود.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ و ادبیات فارسی مجازاً به عنوان نمادی از اجتماعی بودن، داشتن روحیه جمعی، پذیرش آداب و رسوم معاشرتی و دوستی مستمر با دیگران شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نشست و برخاست داشتن
اصطلاح کنایی «نشست و برخاست داشتن» از ترکیب دو مصدر فارسی «نشستن» و «برخاستن» تشکیل شده است. این عبارت در سیر تحول زبانی خود، از یک معنای کاملاً فیزیکی و ظاهری (یعنی پیاپی بلند شدن و نشستن) به یک مفهوم انتزاعی و کنایی عمیق دست یافته است که امروزه به روابط اجتماعی، آمدورفت و کیفیت مصاحبت انسانها با یکدیگر اشاره دارد.
در ساختار دستوری، این ترکیب یک فعل مرکب کنایی به شمار میرود. نوع روابطی که انسانها در طول زندگی خود شکل میدهند و افرادی که برای همنشینی انتخاب میکنند، در قالب این اصطلاح بیان میشود؛ به طوری که در امثال و حکم فارسی نیز انتخاب همنشین مناسب در قالب «نشست و برخاست با نیکان» همواره توصیه شده است.
این واژه از ریشههای اصیل زبان فارسی (ایرانی) سیراب شده و معادلهای دقیقی در زبانهای همسایه مانند ترکی استانبولی (به صورت فعل کنایی مشابه) و در زبان عربی (در قالب مفاهیمی چون مجالست و معاشرت) دارد که همگی بر اهمیت تعاملات انسانی مهر تأیید میزنند.