یعنی چه
حرکت اکراهی به هر نوع جنبش، اقدام یا رفتاری گفته میشود که شخص آن را نه با میل و اشتیاق درونی، بلکه به دلیل وجود یک عامل فشار بیرونی، تهدید، یا ناچاری برای دفع ضرر انجام میدهد. در این حالت، اگرچه فرد ممکن است از نظر فیزیکی قصد انجام کار را داشته باشد، اما رضایت قلبی و آزادی اراده او تحت تأثیر اکراه مخدوش شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [حَرَکَتِ اِکْراهی] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «حرکت ناخواسته یا اجباری» میتواند عبارت «حرکت اکراهی» باشد که دقیقاً از ۱۰ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در بافتهای حقوقی و رفتاری از معادلهای مربوط به اجبار (Coerced/Forced) و در علوم پزشکی برای حرکات بدون کنترل بدن از اصطلاح غیرارادی (Involuntary) استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای جایگزین فارسی این عبارت شامل «حرکت اجباری»، «جنبش ناخواسته»، «حرکت قهری» و «اقدام تحمیلی» است که همگی مفهوم سلب اختیار کامل یا نسبی را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل حرکت اکراهی
عبارت «حرکت اکراهی» یک ترکیب وصفی ساختگی از دو واژه با ریشه عربی (ح ر ک) و (ک ر هـ) است که وارد زبان فارسی شده است. واژه اکراه در لغت به معنی ناخوش داشتن و به زور وادار کردن کسی به کاری است؛ بنابراین حرکت اکراهی در اصل به معنای جنبش یا اقدامی است که منسوب به اجبار و فشار بیرونی باشد و رضایت باطنی در آن نقشی ندارد.
اگرچه ترکیب دقیق «حرکت اکراهی» به عنوان یک اصطلاح تخصصیِ محض در متون فقهی یا حقوقی ثبت نشده (و بیشتر ترکیباتی نظیر معامله اکراهی یا جرم اکراهی به کار میروند)، اما از نظر مفهومی کاربرد وسیعی دارد. در فقه، بررسی حرکاتی که فرد از روی ناچاری یا تحت تهدید انجام میدهد، در صحت یا بطلان اعمال عبادی و احکام وضعی اثرگذار است.
جالب اینجاست که در قرآن کریم نیز ریشه این واژه بارها به کار رفته است که مشهورترین نمونه آن آیه ۲۵۶ سوره بقره («لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ») به معنای عدم وجود اجبار در پذیرش دین است. همچنین در حوزههای دیگر مانند هنر، این عبارت به عنوان نام یک آلبوم موسیقی نیز مورد استفاده قرار گرفته است.