یعنی چه
در اقتصاد خرد و اقتصاد رفاه، «رفاه ازدسترفته» یا زیان مرده به از بین رفتن بخشی از رفاه کل جامعه (مجموع مازاد مصرفکننده و تولیدکننده) اشاره دارد که معمولاً بر اثر مداخلات دولت مانند وضع مالیات، سهمیهبندی، تعیین سقف و کف قیمتی، یا وجود انحصار ایجاد میشود؛ به طوری که این بخش از رفاه به هیچکس (نه دولت، نه مصرفکننده و نه تولیدکننده) نمیرسد و تلف میشود.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت [refāh-e az dast rafteh] است.
در جدول
پاسخ دقیق برای جدول با ۱۳ حرف «رفاه ازدست رفته» است. از اصطلاحات مشابه دیگر در جدول میتوان به «زیان مرده» یا «بار اضافی» اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون تخصصی اقتصادی غرب، این مفهوم به طور دقیق با اصطلاح Deadweight Loss شناخته میشود که نشاندهنده بار اضافی یا اتلاف کارایی است.
به عربی
در اقتصاد کشورهای عربی، برای معادلسازی این مفهوم علمی معمولاً از عبارت «خسارة الوزن الميت» یا «الخسارة القصوى في الرفاهية» استفاده میشود.
نماد چیست
در نمودارهای اقتصادی عرضه و تقاضا، رفاه ازدسترفته به عنوان نمادی از ناکارآمدی، به صورت یک مثلث بین منحنی عرضه، تقاضا و خط مقدار جدید نمایش داده میشود که در ادبیات اقتصادی به آن «مثلث هاربرگر» میگویند.
جمعبندی و توضیح کامل رفاه ازدست رفته
اصطلاح «رفاه ازدسترفته» یک مفهوم تخصصی و علمی در دانش اقتصاد، بهویژه در بخشهای اقتصاد خرد و اقتصاد رفاه است. این اصطلاح به کاهش کارایی کل جامعه اشاره دارد که در اثر انحراف بازار از شرایط رقابت کامل و تعادل بهینه پدید میآید. مداخلاتی نظیر قیمتگذاری دستوری، وضع مالیاتهای سنگین یا وجود بازارهای انحصاری، از عوامل اصلی بروز این پدیده هستند.
این عبارت ترکیبی از واژه عربیتبار «رفاه» (به معنی آسایش و تنعم) و صفت مفعولی فارسی «ازدسترفته» ساخته شده است. اهمیت این واژه در تحلیلهای سیاستگذاری اقتصادی بسیار بالا است، زیرا نشان میدهد که چگونه یک تصمیم نادرست میتواند بدون ایجاد نفع برای هیچیک از طرفین بازار، پتانسیلهای رفاهی جامعه را به کلی نابود کند و هدر دهد.