یعنی چه
نشانه به طور عام هر چیزی است که بر وجود یا هویت امر دیگری دلالت کند؛ مانند دودی که نشانه آتش است. اما سمبل یا نماد، نوع خاصی از نشانه به شمار میرود که رابطهای کاملاً قراردادی، فرهنگی و اعتباری با معنای خود دارد و برای درک آن باید پیشزمینه فرهنگی یا اجتماعیاش را آموخت.
تلفظ
واژه نشانه با کسر نون و شین کشیده و فتح نون دوم تلفظ میشود. کلمه سمبل نیز با فتح سین، سکون میم و ضم باء خوانده میشود که وامواژهای از زبان فرانسوی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، بسته به تعداد حروف خواسته شده، کلماتی مانند نماد، مظهر، علامت، رمز، آیت و نمودار به عنوان پاسخ قرار میگیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Sign برای نشانههای طبیعی یا عمومی و واژه Symbol به طور خاص برای نمادهای قراردادی و فرهنگی به کار میرود.
به فارسی
برابرتر و اصیلترین معادلهای فارسی برای مجموع این دو مفهوم، واژههای «نماد» (ساخته شده از ریشه نما و نمود) و «نشان» یا «نشانه» (ریشه در زبانهای ایران باستان و پهلوی) هستند.
نماد چیست
نماد یا سمبل چیزی است که فراتر از شکل ظاهریاش، مفهوم دیگری را در ذهن تداعی میکند؛ برای مثال، کبوتر سفید نماد صلح، ترازوی عدالت نماد دادگری، قلب قرمز نماد عشق و دوستی، و پرچمها نماد هویت ملی یک کشور هستند.
جمعبندی و توضیح کامل نشانه و سمبل
مفهوم نشانه و سمبل ابزار اساسی بشر برای برقراری ارتباط، خلق هنر و انتقال مفاهیم پیچیده و انتزاعی است. در این میان، نشانه دایره شمول گستردهتری دارد و هرگونه رابطه منطقی یا طبیعی میان دو پدیده را شامل میشود، در حالی که سمبل یا نماد، کاملاً وابسته به قراردادهای اجتماعی، سنن فرهنگی و بستر تاریخی جامعه است.
از نظر ریشهشناسی، واژه نشانه ریشهای کاملاً ایرانی و اصیل دارد که از فارسی میانه به ما رسیده است، در حالی که سمبل یک وامواژه فرانسوی است که ریشه در یونان باستان دارد. امروزه در زبان فارسی، ترکیب این دو واژه برای اشاره به تمامی علائم گرافیکی، فرهنگی و مفهومی که در زندگی روزمره، علم ریاضی، هنر و ادبیات به کار میروند، استفاده میشود.