یعنی چه
واژهٔ «ربع» در اصل به معنای یک بخش از چهار بخش مساوی از یک کل (یکچهارم یا ۱/۴) است؛ مانند ربع ساعت یا ربع سکه. در متون کهن و زبان عربی کلاسیک، این واژه به معنای محله، کوی، سرا و محل اقامت نیز به کار رفته است.
متضاد
در مفهوم بخشبندی عددی، متضادهای واژه ربع شامل کل (واحد کامل) و سهچهارم (باقیمانده کل) است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت رُبْع (با سکون ب) و در زبان عربی به هر دو صورت رُبْع و رُبُع تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ رایج برای راهنمای «یکچهارم» یا «چارک»، واژهٔ سه حرفی «ربع» است.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای انگلیسی برای این واژه Quarter و Fourth هستند که در ریاضیات و امور روزمره به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی از واژهٔ رُبْع استفاده میشود و جمع مکسر آن أرباع است.
جمعبندی و توضیح کامل ربع
واژهٔ «ربع» یک کلمهٔ ریشهدار عربی از مادهٔ (ر-ب-ع) است که وارد زبان فارسی شده و مفهوم بنیادی آن بر عدد چهار استوار است. رایجترین کاربرد این واژه در ریاضیات، سنجش زمان و امور مالی به معنای «یکچهارم» یا «چارک» است، مانند ربع ساعت که معادل پانزده دقیقه است.
این واژه علاوه بر کاربردهای روزمره، در فرهنگ اسلامی و علوم قرآنی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در تقسیمبندی قرآن کریم، هر حزب به چهار بخش تقسیم میشود که به هر کدام «ربع حزب» میگویند و نماد ستاره هشتپر (۞) نشاندهنده آن است. همچنین این کلمه صراحتاً در قوانین ارث در آیه ۱۲ سوره نساء ذکر شده است.
در کاربردهای قدیمیتر و متون ادبی کهن، ربع به معنای کوی، محله، سرا و محل اقامت نیز آمده است که نشاندهنده سیر تطور معنایی این واژه از یک مفهوم صرفاً عددی به مفاهیم مکانی و جغرافیایی است.