یعنی چه
دون کیشوت در اصل قهرمان رمان مشهوری از میگل د سروانتس است. این واژه در زبان عامه و اصطلاحات روزمره به فردی آرمانگرا، سادهلوح و مفرط اشاره دارد که با انگیزههای بلندپروازانه اما کاملاً غیرواقعبینانه دست به کارهایی میزند که فرجام عملی ندارند و به نوعی با واقعیتهای سخت جامعه در ستیز است.
تلفظ
تلفظ رایج این واژه در زبان فارسی «دُن کیشوت» است که از طریق ترجمههای فرانسوی وارد فرهنگ و زبان ما شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون «قهرمان رمان سروانتس»، «نماد مبارزه با آسیابهای بادی» یا «پهلواننبته ادبیات اسپانیا» به نام دون کیشوت اشاره دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Don Quixote برای اشاره به خود شخصیت به کار میرود و صفت quixotic مشتق از آن، به معنای فردی است که رفتارهای خیالبافانه و دور از واقعیت دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی کنایی و معنایی این واژه شامل عباراتی چون آرمانگرای توهمزده، خیالباف، پهلوان لافی و فرد واقعگریز مصلحتناشناس است.
نماد چیست
این شخصیت نماد بارز آرمانگرایی سادهلوحانه، توهم خودبزرگبینی و ستیز با دشمنان فرضی است. عبارت معروف «جنگ با آسیابهای بادی» مستقیماً از داستان او گرفته شده و نماد ستیز بیحاصل با توهمات است.
جمعبندی و توضیح کامل دون کیشوت
دُن کیشوت شاهکار بیبدیل میگل د سروانتس، نویسنده شهیر اسپانیایی است که در قرن هفدهم میلادی خلق شد. این رمان داستان نجیبیزادهای را روایت میکند که بر اثر خواندن بیش از حد کتابهای شوالیهگری، عقل خود را از دست میدهد و تصمیم میگیرد در جامه یک شوالیه سرگردان به اجرای عدالت در جهان بپردازد. او به همراه خدمتکار وفادارش، سانچو پانزا، راهی سفرهایی پر از توهم و حماقتهای قهرمانانه میشود.
به مرور زمان، این نام از قالب یک شخصیت داستانی صرف خارج شد و به عنوان یک اصطلاح روانشناختی و اجتماعی وارد زبانهای مختلف از جمله فارسی گردید. امروزه وقتی کسی را «دون کیشوت» خطاب میکنند، منظور فردی است که غرق در رویاها و ایدئالهای ذهنی خود بوده و توانایی درک یا سازگاری با واقعیتهای عینی جامعه را ندارد.
رفتار دون کیشوتوار، مظهر تضاد ابدی میان آرمانگرایی افراطی و واقعگرایی محض است. مبارزه نمادین او با آسیابهای بادی که آنها را غولهایی سهمگین میپنداشت، به بهترین شکل نشاندهنده هدر دادن انرژی برای جنگیدن با دشمنان خیالی و ساختگی است.