یعنی چه
«قابل اثبات» به ویژگی یا گزارهای اطلاق میشود که امکان تأیید، راستآزمایی و روشن کردن حقیقت آن از طریق شواهد، مستندات، تفکر منطقی یا براهین علمی وجود داشته باشد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «قابل» (با کسرهٔ اضافه در حالت ترکیبی) و «اثبات» تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، این واژه معمولاً با تعداد ۹ حرف یا از طریق هممعنیهای آن مانند مستدل و مبرهن شناخته میشود.
به انگلیسی
این کلمات در زبان انگلیسی دقیقاً مفهوم قابلیت تأیید و اثباتپذیری از طریق آزمایش یا منطق را میرسانند.
به عربی
در زبان عربی از ترکیبهای مصدری برای رساندن این مفهوم وصفی استفاده میشود.
به فارسی
واژههای «اثباتپذیر» و «ثابتشدنی» دقیقترین برگردانها و جایگزینهای سره و روان برای این اصطلاح در زبان فارسی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل قابل اثبات
واژهٔ «قابل اثبات» ترکیبی وصفی است که از دو بخش با ریشهٔ عربی (قبل و ثبت) تشکیل شده و در زبان فارسی کاربردی گسترده در حوزههای منطق، حقوق، فلسفه و علوم تجربی دارد. این اصطلاح به هر ادعا، گزاره یا پدیدهای اشاره میکند که تکیه بر حدس و گمان ندارد، بلکه میتوان با اتکا به براهین عقلی، شواهد عینی یا مدارک مستند، صحت و سقم آن را آشکار کرد.
در ساختار کلامی و ادبی، معادلهایی چون مستدل، مبرهن و اثباتپذیر جایگزینهای قدرتمندی برای آن هستند. تفکیک امر قابل اثبات از امور فرضی و باورهای شخصی، پایه و اساس روش علمی و سیستمهای قضایی را تشکیل میدهد؛ چرا که تنها ادعاهایی ارزش حقوقی و علمی دارند که پذیرا و پویای فرآیند راستآزمایی باشند.