یعنی چه
پیمان نانجینگ (یا نانکینگ) قراردادی است که در ۲۹ اوت ۱۸۴۲ میلادی میان امپراتوری بریتانیا و دودمان چینگ در چین امضا شد. این پیمان به جنگ اول تریاک پایان داد و به عنوان نخستین عهدنامه از «پیمانهای نابرابر» در تاریخ شناخته میشود که بر اساس آن چین مجبور به واگذاری بندر هنگکنگ و گشایش پنج بندر تجاری خود به روی خارجیها شد.
تلفظ
تلفظ این عبارت از ترکیب واژه فارسی 'پیمان' (پَیْمان) و نام خاص چینی 'نانجینگ' (نانْجینْگ) شکل گرفته است که در متون قدیمیتر به صورت 'نانکینگ' نیز ثبت شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً در پاسخ به سوالاتی چون 'پیمان جنگ اول تریاک' یا 'معاهده واگذاری هنگکنگ به انگلستان' میآید.
به انگلیسی
در متون بینالمللی و انگلیسی از این واژهها برای اشاره به این سند تاریخی استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی عباراتی چون 'معاهده نانجینگ'، 'عهدنامه نانکینگ' و 'قرارداد نانجینگ' به عنوان برگردان و معادلهای اصطلاحی این نام خاص تاریخی به کار میروند.
نماد چیست
این پیمان در تحلیلهای سیاسی و فرهنگی، نماد آشکار قراردادهای نابرابر، دیپلماسی تحمیلی، آغاز امپریالیسم غربی در شرق آسیا و شروع دوره تاریخی موسوم به 'سده تحقیر' برای کشور چین است.
جمعبندی و توضیح کامل پیمان نانجینگ
پیمان نانجینگ که در سال ۱۸۴۲ میلادی امضا شد، یکی از سرنوشتسازترین معاهدات تاریخ مدرن آسیا است. این قرارداد که در پی شکست چین در جنگ اول تریاک به این کشور تحمیل شد، نقطه آغاز نفوذ گسترده و استعماری قدرتهای غربی در خاک چین به شمار میرود. بر اساس مفاد این عهدنامه، جزیره هنگکنگ به بریتانیا واگذار شد و دروازههای تجاری چین به روی بازرگانان خارجی گشوده گشت.
از دیدگاه واژهشناسی، این عبارت یک اصطلاح تاریخی خاص است. واژه 'پیمان' ریشه در پارسی میانه دارد و به معنای عهد و قرارداد است، در حالی که 'نانجینگ' نام شهری در چین به معنای پایتخت جنوبی است. این پیمان در حافظه تاریخی مردم چین به عنوان مظهر تحقیر ملی و شروع مداخلات بیگانگان ثبت شده است.