یعنی چه
به هر نوع غذا، خوراک یا نوشیدنی گفته میشود که شب بر آن گذشته، از شب یا روز قبل باقی مانده و دیگر تازه نیست؛ طعام کهنه که ممکن است رو به فساد باشد.
تلفظ
این واژه به صورت صفت مفعولی مرکب و با فتحه روی حرف شین و سکون روی ب، به صورت شَبْمانْدِه تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه معمولاً خود «شب مانده» با ۷ حرف، یا مترادفهای آن مانند «بیات» و «شبینه» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به نوع کاربرد از کلمه Leftovers برای پسمانده غذا و از Stale برای نان و غذای کهنه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «بائت» دقیقترین معادل برای اشاره به هر چیزی است که شب بر آن گذشته و تازگی خود را از دست داده باشد.
نماد چیست
در ادبیات و کاربردهای استعاری، شبمانده نمادی از زوال تازگی، فرسودگی، از دهانافتادگی و چیز بیارزشی است که قدر و قیمتی در نظرها ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل شب مانده
واژه «شب مانده» یک صفت مرکب اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب دو واژه «شب» و «مانده» (صفت مفعولی از مصدر ماندن) ساخته شده است. این اصطلاح به طور خاص برای توصیف غذاها، نانها یا نوشیدنیهایی به کار میرود که از شب یا روز قبل باقی مانده، کیفیت اولیه خود را از دست داده و دچار کهنگی یا بیاتی شدهاند.
در فرهنگهای لغت معتبری چون دهخدا و عمید، این کلمه مترادف با واژگانی چون بیات، شبینه و پسمانده قرار گرفته است. از نظر معنایی، تقابل مستقیمی با واژههایی نظیر تازه، نو و تازهپخت دارد. این واژه در متون کهن به طعامی اشاره داشته که شب بر آن گذشته باشد.
در ابعاد نمادین و کاربردهای ادبی، اصطلاح شبمانده فراتر از معنای مادی خود رفته و به عنوان استعارهای برای مفاهیمی همچون فرسودگی، کاهش ارزش، از دست رفتن طراوت و اثرات منفی گذر زمان بر پدیدهها استفاده میشود.