یعنی چه
تاتنشین در اصطلاح تاریخی و قومنگاری به مناطقی (روستاها یا شهرها) گفته میشود که محل سکونت قوم تات یا مردمان ایرانیتبار، بومی و کشاورز بوده است. این واژه همچنین به افرادی که در این نواحی زندگی کرده و به زبان یا گویش تاتی سخن میگویند اطلاق میشود و نشاندهنده اصالت فرهنگی و یکجانشینی در نواحی شمال، مرکز ایران و قفقاز است.
تلفظ
این واژه از دو بخش «تات» (با سکون تاء) و «نشین» (با کسره نون و سکون شین) ترکیب شده است که بن مضارع مصدر نشستن به معنای ساکن شدن است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع با موضوع محل سکونت اقوام ایرانی یا غیرترک، واژه هفتحرفی «تات نشین» به عنوان پاسخ دقیق کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی جغرافیا و قومشناسی، برای توصیف مناطق یا مردمان تاتزبان از اصطلاحات فوق بر اساس بافت متن استفاده میشود.
به عربی
در منابع عربی و متون تاریخ اسلامی، بسته به بافت متن و مفهوم قومنگارانه، از این عبارات برای اشاره به جوامع بومی و غیرترک استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل تات نشین
واژه تاتنشین ترکیبی اصیل از واژه کهن «تات» و بن مضارع فارسی «نشین» است. ریشه کلمه تات به سدههای پیشین و متونی نظیر کتیبههای اورخون و دیوان لغاتالترک بازمیگردد؛ در آن دوران، قبایل کوچنشین ترک این اصطلاح را برای اشاره به مردمان بومی، ایرانیزبان، غیرترک و کشاورزان یکجانشین تحت حاکمیت خود به کار میبردند.
در حوزه جغرافیا و مطالعات فرهنگی، اصطلاح تاتنشین بیش از آنکه صرفاً یک مرز جغرافیایی باشد، نمادی از حفظ هویت باستانی، یکجانشینی و پاسداری از زبانها و گویشهای کهن فهلوی و مادی ایران در برابر دگرگونیهای هویتی ناشی از مهاجرتها است.
به عنوان مثال در متون تاریخی جغرافیا آمده است: «برخی از روستاهای کوهپایهای البرز از دیرباز تاتنشین بودهاند و مردم آنها همچنان به سنتهای کشاورزی کهن خود وفادار ماندهاند.» این واژه در متن قرآن کریم کاربرد و سابقهای ندارد و کاملاً یک اصطلاح قومی، تاریخی و جغرافیایی مربوط به حوزه فلات ایران و قفقاز به شمار میرود.