یعنی چه
«جومعە» در واقع همان واژهٔ «جمعه» است که با رسمالخط و تلفظ کردی (بهویژه در گویش سورانی) نوشته شده است. این واژه در ریشهٔ خود به معنای تجمع، گرد هم آمدن و روزی است که مردم برای اقامهٔ نماز و عبادتِ گروهی گرد یکدیگر جمع میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژهٔ «جومعە» به عنوان معادل ۵ حرفی روز جمعه در زبان کردی شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این روز از هفته، از واژهٔ Friday استفاده میشود.
به عربی
ریشهٔ اصلی این کلمه عربی و از مادهٔ «ج م ع» است که در زبان عربی به صورت الجُمُعَة به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی، دقیقترین و رایجترین معادلها برای این کلمه، «جمعه» و واژهٔ اصیل «آدینه» هستند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی، این روز نماد پاکیزگی، عبادت جمعی و همبستگی مسلمانان است. همچنین در ستارهشناسی و طالعبینی کهن، روز جمعه را متعلق و منسوب به سیارهٔ زهره (ناهید) میدانستند.
جمعبندی و توضیح کامل جومعە
واژهٔ «جومعە» تغییریافتهٔ آوایی و رسمالخطی کلمهٔ عربی «جُمُعَة» در زبان کردی (بهویژه گویش سورانی) است. این واژه دقیقاً به همان روزِ جمعه یا آدینه، یعنی آخرین روز هفته در تقویم هجری شمسی و قمری اشاره دارد که ریشه در مفهوم تجمع، گرد هم آمدن و اجتماع مردم دارد.
در فرهنگ و سنتهای اسلامی، این روز از اهمیت و قداست بالایی برخوردار است؛ به طوری که سورهای در قرآن به نام «جمعه» نامگذاری شده و در آیهٔ ۹ آن صراحتاً به برپایی نماز جمعه و ترک داد و ستد برای عبادت اشاره شده است. این روز پیامآور استراحت، پاکیزگی و تحکیم پیوندهای اجتماعی است.