یعنی چه
«کامل بهائی» (یا الکامل البهائی فی السقیفة) نام یک کتاب مشهور تاریخی و کلامی به زبان فارسی است که در قرن هفتم هجری (حدود سال ۶۷۵ قمری) توسط «عمادالدین حسن بن علی طبری» نگاشته شده است. موضوع این اثر درباره مباحث امامت، ماجرای سقیفه بنیساعده، مقتل امام حسین (ع) و اسرار اهلبیت است. نامگذاری آن به «بهائی» به دلیل اهدا و تقدیم کتاب به «بهاءالدین محمد جوینی» (حاکم اصفهان در دوره ایلخانی) بوده و هیچ ارتباطی با فرقه بهائیت که قرنها بعد ساخته شد، ندارد.
تلفظ
این ترکیب به صورت اضافهٔ بیانی و به شکل «کاملِ بهائی» تلفظ میشود. واژه اول با کسر لام مضاف و واژه دوم با همزه و یای نسبت در پایان خوانده میشود.
به انگلیسی
برای اشاره به این اثر تاریخی در متون انگلیسی از ترانویسی مستقیم نام آن استفاده میشود.
به عربی
در منابع عربی و کتابشناسیهای اسلامی، این اثر با نام «الکامل البهائی» شناخته و ارجاع داده میشود.
به فارسی
معادل یا برگردان فارسی این نام خاص، «کتاب جامع منسوب به بهاءالدین جوینی» است؛ چرا که کتاب به نام او نگاشته و به او تقدیم شده است.
نماد چیست
این کتاب در تاریخ نگارشهای مقتلی و کلامی شیعه، نماد ادبیات کلامی دوره ایلخانی و تسامح مذهبی آن عصر به شمار میرود. همچنین این اثر به عنوان نخستین منبع مکتوبی شناخته میشود که برخی گزارشهای مشهور مقتلی (مانند وقایع خرابه شام) در آن ثبت شده است.
جمعبندی و توضیح کامل کامل بهائی
عبارت «کامل بهائی» برخلاف ظاهر آن، یک واژه مستقل در زبان فارسی روزمره یا اصطلاحی عقیدتی نیست، بلکه نام یک کتاب ارزشمند و کهن تاریخی و کلامی به زبان فارسی است که در قرن هفتم هجری توسط دانشمند شیعه، عمادالدین حسن بن علی طبری تألیف شده است.
علت نامگذاری این کتاب به «بهائی»، تقدیم آن به «بهاءالدین محمد جوینی» حاکم وقت اصفهان و صاحبدیوان دوره ایلخانی بوده است. از این رو، این اثر قرنها پیش از پیدایش فرقه بهائیت (در قرن ۱۳ قمری) نوشته شده و هیچگونه ارتباط موضوعی یا تاریخی با این فرقه ندارد.
این کتاب به بررسی دقیق مسائلی چون خلافت، ماجرای سقیفه و مصائب اهل بیت میپردازد و در ادبیات مذهبی شیعه، به ویژه در گزارشهای مربوط به مقتل، از منابع کهن و قابل توجه به شمار میرود.