یعنی چه
واژهای است صفت نسبی که به هر نوع فعالیت، سند، سازمان یا رویکرد پنهانی برای کسب خبر و آگاهی از امور محرمانه (بهویژه در سطح دولتی و نظامی) اشاره دارد. ریشه آن به معنای خبر خواستن و جستجو برای کشف حقایق پنهان است.
تلفظ
این کلمه بر اساس وزن استفعال به صورت [اِستِخْباراتی] تلفظ میشود؛ سکون روی حرف خ و گشاده بودن بقیه هجاها.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «استخباراتی» به عنوان صفت برای سازمانهای پنهان یا کارهای اطلاعاتی به کار میرود و دقیقاً ده حرف دارد.
به انگلیسی
رایجترین معادل علمی و ساختاری آن در متون سیاسی و نظامی کلمه Intelligence است.
به فارسی
در زبان فارسی امروزی، عبارات «اطلاعاتی» و «امنیتی» دقیقترین و متداولترین جایگزینهای بومی برای این واژه به شمار میروند.
نماد چیست
در نشانه سازمانهای استخباراتی معمولاً از المانهایی مثل «چشم» (به نشانه بینایی و نظارت پنهان)، «عقاب» (به نشانه تیزبینی و اشراف) یا «سپر» (به نشانه حفاظت امنیتی) استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل استخباراتی
واژه «استخباراتی» یک صفت نسبی برگرفته از واژه عربی استخبارات (از ریشه خ-ب-ر) است که در ادبیات سیاسی، نظامی و رسانهای به تمامی امور، نهادها و فعالیتهای مربوط به کسب اطلاعات محرمانه، پنهانکاری، جاسوسی و ضدجاسوسی اطلاق میشود.
این کلمه اگرچه ریشهای عربی دارد، اما با پذیرفتن یای نسبت فارسی، به عنوان یک واژه استاندارد در زبان فارسی برای توصیف ساختارهای امنیتی کشورهای همسایه یا تحلیلهای ژئوپلیتیک به کار میرود. نفوذ، تحلیل دادهها و صیانت از اسرار، از ارکان اصلی این مفهوم هستند.
در ساختار قرآن کریم خود این واژه به طور مستقیم نیامده است، اما ریشه آن در قالب واژگانی همچون خبیر (آگاه از نهان) بارها استفاده شده است که به نوعی با مفهوم دانایی عمیق و اشراف بر امور پنهان پیوند دارد.