یعنی چه
در متون زرتشتی و اوستایی، فرشته یا ایزد مهر (میترا) یکی از والاترین ایزدان است که بر عهد و پیمانها، دوستی، محبت و همچنین روشنایی و خورشید نظارت دارد. او ناظر بر قراردادهای میان انسانها و داور اخلاقی روانها پس از مرگ است تا میزان وفاداری آنها به پیمانها را بسنجد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی امروزی به صورت «مِهر» (Mihr) تلفظ میشود. در زبان اوستایی باستان به صورت «میثْره» (Miθra) و در زبان فارسی میانه (پهلوی) به صورت «میتْرْ» یا «مِهر» خوانده میشده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، بسته به تعداد حروف خواسته شده، عبارات «مهر»، «میترا» یا عبارت کامل «فرشته مهر در ایین زرتشتی» (بیست حرفی) به عنوان پاسخ قرار میگیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم الهی از نام باستانی Mithra (یا Mithras در سنت رومی) و عبارات توصیفی مانند ایزد عهد و راستی استفاده میشود.
نماد چیست
نمادهای اصلی فرشته مهر در فرهنگ ایرانی و زرتشتی شامل خورشید و پرتوهای نورانی آن، حلقه مهر (که منشأ حلقه ازدواج امروزی و مظهر پایبندی به عهد است) و همچنین گل نیلوفر آبی (لوتوس) به عنوان نماد پاکی و شکوفایی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل فرشته مهر در ایین زرتشتی
فرشته مهر که در متون اصیل اوستایی با نام «میثره» و در پهلوی به صورت «میترا» شناخته میشود، یکی از کهنترین و کلیدیترین ایزدان در دین زرتشتی و باورهای ایران باستان است. برخلاف تصور عامیانه که مهر را صرفاً به معنای عاطفه و محبت امروزی میدانند، ریشه هندواروپایی این واژه به مفهوم «بستن، پیوند دادن و پیمان» اشاره دارد؛ بنابراین او بیش از هر چیز، ایزدِ عهد، راستی و داوری اخلاقی است.
این فرشته در جهانبینی زرتشتی وظیفهای خطیر بر عهده دارد؛ او ناظر بر تمام قراردادها و سوگندهای میان انسانهاست و هرگونه پیمانشکنی که در اصطلاح به آن «مِترودُروج» میگویند، خشم او را برمیانگیزد. علاوه بر این، مهر با روشنایی مادی و معنوی پیوند دارد؛ پیش از طلوع خورشید ظاهر میشود و سراسر زمین را مینگرد تا هیچ امر پنهانی از دید او مخفی نماند. در اساطیر پس از مرگ نیز، او یکی از داوران پل چینوَد است که اعمال انسانها را سنجش میکند.
تأثیر نمادهای این ایزد همچنان در فرهنگ مدرن زنده است؛ برای نمونه، «حلقه مهر» که نماد وفاداری به پیمان زناشویی است، امروزه به عنوان حلقه ازدواج در سراسر جهان استفاده میشود. همچنین پیوند نمادین او با خورشید سبب شده که در ادبیات و رسوم عامیانه ایرانی، این دو مفهوم پدیدهای واحد تصور شوند.