یعنی چه
واژه «کغار» در زبان فارسی معیار و کلاسیک ثبت نشده است، اما در فرهنگ و گویش مردم جنوب ایران، بهویژه در استان هرمزگان و بندرعباس، نامی رایج برای پرنده فاخته، کوکو یا یاکریم (کبوتر وحشی) است.
مترادف
این واژهها در فارسی معیار به همان پرندهای اشاره دارند که در گویش جنوبی کغار نامیده میشود.
متضاد
به دلیل اینکه این واژه اسم خاص برای یک جانور (پرنده) است، متضاد معنایی برای آن وجود ندارد.
هم خانواده
در ریشهشناسی گویشی و متون رسمی، همخانواده مستند و مشخصی برای واژه کغار ثبت نشده است.
ریشه
ریشه دقیق این واژه نامشخص است؛ اما به عنوان یک واژه اصیل در گویش بندری شناخته میشود. برخی معتقدند نام این پرنده ممکن است از صدای خاص آن (نامآوا) الگوبرداری شده باشد.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح به نام بومی یا جنوبی پرنده فاخته اشاره کند، پاسخ مورد نظر واژه ۴ حرفی «کغار» است.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه به انواع پرندگان خانواده کبوترسانان و کوکوسانان اشاره دارد که با کغار همذاتپنداری میشوند.
به فارسی
برگردان دقیق واژه گویشی کغار به زبان فارسی معیار و رسمی، همان «فاخته» یا «یاکریم» است.
جمعبندی و توضیح کامل کغار
واژه «کغار» یک اصطلاح کاملاً بومی و اقلیمی متعلق به گویشهای جنوبی ایران، بهویژه منطقه هرمزگان است. این واژه در فرهنگ لغات کلاسیک مانند دهخدا یا معین به چشم نمیخورد، اما در میان مردم بندری جایگاه ویژهای دارد و به پرنده «فاخته» یا «یاکریم» اطلاق میشود.
در باورها و افسانههای عامیانه مردم جنوب، کغار نمادی از غربت، هجران، دلتنگی و فراق بین برادران است و آواز آن را غمناک توصیف میکنند. اهمیت فرهنگی این واژه به قدری است که زنده-یاد صالح سنگبر، شاعر نامی هرمزگان، نام مجموعه شعرهای بومی خود را «کغار» گذاشته است.
بنابراین هنگام برخورد با این واژه در متون بومی یا جدول کلمات متقاطع، باید آن را مترادف با فاخته و نشانهای از ادبیات شفاهی و غنی جنوب ایران دانست.