یعنی چه
خرسنگ در زبان فارسی به سنگهای بسیار بزرگ، زمخت و ناهمواری گفته میشود که معمولاً تراش نخوردهاند. در قدیم به سنگهای بزرگی که وسط جاده میافتادند و مسیر را مسدود میکردند خرسنگ میگفتند. این واژه در ادبیات به صورت مجازی به عنوان سد راه، مانع بزرگ یا شخص مزاحم میان دو دوست نیز به کار رفته است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ واژههایی مانند سنگ بزرگ، سنگ غلتان یا صخره، کلمهٔ پنج حرفی «خرسنگ» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به کاربرد، از Boulder برای تختهسنگهای بزرگ طبیعی و از Megalith در باستانشناسی برای سنگهای بزرگ بناهای کهن استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به سنگهای بزرگ و سخت ناتراشیده از واژگان جلمد و جلمود یا ترکیب صخرة عظیمة استفاده میکنند.
به فارسی
واژهٔ خرسنگ یک اسم مرکب اصیل فارسی است. جزء اول آن یعنی «خَر» پیشوندی پهلوی و آریایی است که هرگاه قبل از برخی اسمها بیاید، معنای «بزرگ، کلان و زمخت» به آن میدهد (مانند خربزه یا خرمگس). بنابراین برگردان خالص آن به فارسی معیوب همان سنگِ بزرگ و زمخت است و با کلماتی مثل صخره و تختهسنگ هممعنی است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، خرسنگ نمادی از سنگدلی، ناهمواری و وجود موانع دشوار در مسیر زندگی یا عشق است؛ چنانکه اصطلاح «خرسنگ در راه انداختن» به معنی مانعتراشی تعبیر میشود. همچنین در حوزهٔ باستانشناسی، این واژه (Megalith) نماد پایداری هزارانساله و معماری دوران پیشاتاریخ به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل خرسنگ
واژهٔ «خرسنگ» یکی از لغات اصیل و کهن زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند ساختاری «خر» (به معنای بزرگ و کلان) و واژهٔ «سنگ» پدید آمده است. این کلمه در معنای حقیقی خود به سنگهای بسیار بزرگ، ناهموار و ناتراشیدهای اشاره دارد که در طبیعت یافت میشوند یا در گذشته راه رفتوآمد مردم را سد میکردند.
علاوه بر کاربرد طبیعی و زمینشناسی، خرسنگ در ادبیات و فرهنگ عامه به عنوان یک نماد و استعاره نیز جایگاه ویژهای دارد. این واژه مجازاً نشاندهندهٔ هرگونه سد راه، مانع سخت، یا شخص مزاحمی است که ارتباط میان دیگران را مختل میکند. کنایهٔ «خرسنگ در راه انداختن» نیز دقیقاً از همین مفهوم مانعتراشی نشأت گرفته است.
در مجموع، این کلمه پنجحرفی هم در حل جدولهای کلمات متقاطع کاربرد زیادی دارد و هم در دانش باستانشناسی به عنوان معادل اصطلاحات فرنگی برای توصیف بناهای سنگی عظیم پیش از تاریخ مورد استفاده قرار میگیرد.