یعنی چه
این عبارت یک ترکیب دعایی و احترامی در فرهنگ اسلامی است که پس از ذکر نام بانوان درگذشته به کار میرود. با گفتن این عبارت، گوینده از خداوند درخواست میکند که روح آن زن را مورد رحمت، شفقت و آمرزش خود قرار دهد.
تلفظ
تلفظ صحیح و روان این عبارت در زبان عربی به صورت «رَحْمَةُ اللهِ عَلَيْهَا» است، هرچند در نگارشهای عامیانهتر گاهی به صورت «رحمته الله علیها» نیز نوشته میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای اسلامی، برای رساندن این مفهوم دعایی برای بانوان متوفی از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و در ساختار درست نحوی به صورت جمله اسمیه یا فعلیه برای غایب مؤنث بیان میشود.
به فارسی
معادل مستقیم و روان این عبارت در زبان فارسی، طلب آمرزش و رحمت الهی برای یک زن متوفی است که به صورت «خدا بیامرزدش» یا «رحمت خدا بر او باد» بیان میشود.
در قرآن
خود ترکیب «رحمته الله علیها» با این ضمیر در قرآن نیست، اما ساختار کلی رحمت فرستادن بر اهل بیت با لفظ مؤنث در آیه ۷۳ سوره هود خطاب به حضرت سارا (ع) به صورت «رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَکَاتُهُ عَلَیْکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ» آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل رحمته الله علیها
عبارت «رحمته الله علیها» (که صورت دقیق مکتوب آن رحمةُ اللهِ علیها است) یک فرمول دعایی و احترامی کهن در فرهنگ و زبان اسلامی است. این اصطلاح ملهم از ریشه سه حرفی «ر ح م» به معنای مهربانی و بخشش بوده و اختصاصاً برای یادکرد نیک و طلب غفران الهی برای بانوان درگذشته استفاده میشود.
در متون مکتوب و چاپی، معمولاً پس از ذکر نام زنان صالح، بزرگ یا متوفی، این عبارت به صورت کامل یا به شکل نشانههای اختصاری نظیر (رح) یا (ر.ع) داخل پرانتز قرار میگیرد تا جایگاه محترمانه متوفی و سنت یادکرد خیر رعایت شود.
این تعبیر قرابت معنایی نزدیکی با عبارات دیگری نظیر «رحمه الله» (برای مردان) و «سلام الله علیها» (برای بانوان مقدس و معصوم) دارد و بازتابدهنده فرهنگ تسلیت، تسلیم و آرزوی آرامش ابدی برای درگذشتگان در جامعه اسلامی است.