یعنی چه
مدارا و همراهی یعنی رفتار همراه با نرمی، بردباری، سازگاری و حسن معاشرت با دیگران؛ بهگونهای که تفاوتهای فردی و اجتماعی پذیرفته شود، اختلافها با خشونت و درگیری حل نشود و نوعی همزیستی مسالمتآمیز و مشارکت صمیمانه شکل بگیرد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «مُدارا وَ هَمراهی» (modārā va hamrāhi) است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، خود واژه «مدارا و همراهی» (۱۲ حرف) است. از معادلهای دیگر آن میتوان به تسامح، مماشات و رفق اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم ترکیبی از واژگانی نظیر Tolerance (بردباری/رواداری)، Companionship (همراهی/رفاقت)، Compromise (سازش/تفاهم) و Cooperation (همکاری) استفاده میشود.
در قرآن
خود واژه «مدارا» به صورت صریح در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم بنیادین و مترادفهای کلیدی آن به وفور به چشم میخورد؛ مانند واژه «لِین» (نرمخویی) در آیه ۱۵۹ سوره آلعمران که میفرماید: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ» (به برکت رحمت الهی، با آنان نرمخو و پرمهر شدی). همچنین مفاهیمی نظیر «یُسر» (آسانگیری) و تعابیری چون «ادفع بالتی هی أحسن» (بدی را به نیکی دفع کن) دلالت بر این ارزش اخلاقی دارند.
جمعبندی و توضیح کامل مدارا و همراهی
ترکیب «مدارا و همراهی» از دو بخش با ریشههای متفاوت تشکیل شده است؛ واژه «مدارا» مأخوذ از ریشه عربی «د ر ی» (از مصدر مداراة) یا «د و ر» (به معنی چرخیدن و دور زدن با کسی برای سازگاری) است، در حالی که «همراهی» یک واژه اصیل فارسی و اسم مصدر حاصل از ترکیب «هم + راه + ی» به معنای همقدم بودن و مشارکت است.
در کاربردهای روزمره، این اصطلاح به عنوان مهارتی اجتماعی و اخلاقی شناخته میشود؛ برای نمونه در جملات به این صورت به کار میرود: «حفظ ثبات و آرامش در یک جامعه کثرتگرا، نیازمند تقویت روحیه مدارا و همراهی میان پیروان عقاید مختلف است».
در فرهنگ عامه و ادبیات سنتی ما، عناصر طبیعی مانند «آب» به دلیل انعطافپذیری بالا در مواجهه با صخرههای سخت و همچنین «درخت بید» که در برابر طوفانهای سهمگین خم میشود اما نمیشکند، به عنوان نمادهای بارز مدارا، انعطاف و همراهی هوشمندانه شناخته میشوند.