یعنی چه
متفرق شدن به معنای از هم جدا شدن، پخش شدن، پریشان شدن و متلاشی شدن یکپارچگی گروه یا مجموعهای از افراد و اشیاء است، به طوری که از حالت اجتماع و تمرکز خارج شوند.
تلفظ
این عبارت به صورت «مُتَفَرِّق شُدَن» تلفظ میشود که بخش اول آن اسم فاعل از باب تفعل در زبان عربی است.
در جدول
در طراحهای جداول کلمات متقاطع، این مفهوم معمولاً با تعداد حروف مشخص یا معادلهایی چون پراکنده شدن و تشتت خواسته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی افعال فوق دقیقترین مفاهیم را برای پراکندگی و از هم پاشیدن یک تجمع رسانگی میکنند.
به عربی
ریشه اصلی این واژه از فعل عربی (ف ر ق) است و در زبان عربی عباراتی چون تفرّق و تشتّت الجماعة برای آن به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و سره فارسی که دقیقاً همین مفهوم را در جملات منتقل میکنند شامل پراکنده شدن، پخش شدن، متلاشی شدن و از هم گسیختن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل متفرق شدن
مصدر مرکب «متفرق شدن» از ترکیب واژه عربی «متفرّق» (برگرفته از ریشه ف-ر-ق در باب تفعل) و فعل فارسی «شدن» ساخته شده است. این مفهوم در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به معنای پریشان شدن، متشتت شدن و از حالت تمرکز خارج شدن آمده است و به خوبی تصویری از یک گروه یا مجموعه واحد را نشان میدهد که به جهتهای مختلف پخش و تجزیه میشوند.
این واژه و ریشه آن کاربرد گستردهای در متون دینی و ادبی دارد؛ برای نمونه در آیه ۱۰۳ سوره آلعمران («وَلَا تَفَرَّقُوا») به صورت فعل نهی برای دوری از چنددستی و حفظ اتحاد جامعه به کار رفته است. در فرهنگ عامه نیز از نمادهایی چون قاصدک در باد یا شیشه شکسته برای تصویرسازی ذهنی این مفهوم استفاده میشود.