یعنی چه
این عبارت در لغت به معنای دریای نور و اقیانوس روشنایی است. در اصطلاح عرفانی، به تجلی وسیع و بیکران انوار الهی و حقیقت مطلق اشاره دارد. همچنین در موسیقی سنتی ایرانی، «بحر نور» نام یکی از گوشههای قدیمی در دستگاه راستپنجگاه یا ماهور است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی ساخته شده و در زبان فارسی با کسر اضافه به صورت «بَحرِ نُور» تلفظ میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم لغوی این عبارت شاعرانه و عرفانی، از ترکیبات معادل دریا یا اقیانوس نور استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب ریشه کاملاً عربی دارد و در متنهای عربی به صورت بحر النور یا بحر الانوار برای بیان عظمت روشنایی به کار میرود.
در قرآن
ترکیب «بحر نور» به صورت یکجا و پیاپی در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، در آیه ۴۰ سوره مبارکه «نور»، هر دو کلمه با فاصله و در دو مفهوم متقابل ذکر شدهاند؛ جایی که اعمال کافران به تاریکیهای یک دریای عمیق (بحر لجی) تشبیه شده و در پایان آیه به عدم برخورداری آنها از نور الهی اشاره میشود.
نماد چیست
در ادبیات رمزی و عرفانی، این عبارت نمادی از علم بیپایان خداوند، پاکی بیانتها و تجلی هدایت الهی است که جهل و تاریکی مطلق (بحر ظلمات) را از بین میبرد.
جمعبندی و توضیح کامل بحر نور
عبارت «بحر نور» در اصل یک واژه یا اصطلاح مستقل و ثبتشده در لغتنامههای شاخص زبان فارسی مانند دهخدا و معین نیست، بلکه یک ترکیب اضافی (مضاف و مضافالیه) متشکل از دو واژه ریشهدار عربی یعنی «بحر» (دریا) و «نور» (روشنایی) است. این ترکیب شاعرانه و ادبی برای توصیف روشنایی بسیار گسترده، فراگیر و تجلی عظیم انوار به کار میرود.
در سیر تطور مفاهیم، بحر نور جایگاه ویژهای در عرفان و هنر ایرانی پیدا کرده است؛ در حوزه عرفان نمادی از حقیقت لایزال الهی، شهود قلبی و علم بیکران خداوند در برابر بحر ظلمات است و در موسیقی ردیف دستگاهی ایران، به عنوان یکی از گوشههای اصیل و قدیمی در دستگاه راستپنجگاه شناخته میشود که اصالت هنری این ترکیب را نشان میدهد.