الدرد یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل الدرد

واژه «الدرد» یک لفظ مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه صورت معرفه (همراه با الف و لام تعریف) از ریشه عربی «د ر د» است. این کلمه در لغت‌نامه‌های معتبر به معنی بی‌دندان شدن و فرو ریختن دندان‌ها از ته، به ویژه در اثر بالا رفتن سن و کهولت، معنا شده است. در زبان عربی به مردی که دندان‌هایش ریخته باشد «أدرد» و به زن «درداء» می‌گویند.

باید توجه داشت که این واژه در قرآن کریم به کار نرفته است و کاربرد آن بیشتر لغوی، حدیثی و ادبی است. در ادبیات و استعاره‌های کهن، این اصطلاح به عنوان نمادی از فرتوتی، از کار افتادگی و پیری شدید کاربرد دارد. در زبان فارسی، این کلمه تنها در صورتی که به عنوان یک وام‌واژه عربی در متون کهن یا به عنوان پاسخ در جدول‌های متقاطع مد نظر باشد، معنا پیدا می‌کند.

احتمال دیگر در مواجهه با این لفظ در زبان فارسی، اشتباه املایی یا نام خاص خارجی است؛ برای نمونه «آلدرد» (Aldred) نام یکی از اسقف‌های سرشناس انگلیسی در قرن یازدهم میلادی است. با این حال، در بستر واژه‌نامه‌ها و طراحان جدول، معنای اصلی آن همان بی‌دندانی ناشی از کهولت سن است.