یعنی چه
این عبارت در زبان فارسی یک اصطلاح لغوی اصیل نیست، بلکه عنوان ترجمه و دوبله شدهٔ فیلم سینمایی کمدی-رومانتیک مشهور آمریکایی به کارگردانی بیلی وایلدر و بازیگری جک لمون و شرلی مکلین است. نام اصلی فیلم در فرانسوی Irma la Douce به معنی «ایرما شیرین یا لطیف» است که در دوبله ایران به «ایرما خوشگله» تغییر یافت. در نگاه لغوی نیز از ترکیب نام کوچک مؤنث «ایرما» (با ریشه ژرمنی به معنای بزرگ یا جهانشمول) و صفت عامیانه «خوشگله» به معنی دختر زیبا ساخته شده است.
تلفظ
تلفظ این عبارت در زبان فارسی به صورت مصوتهای کوتاه و ساکن در واژه اول و تلفظ عامیانه و روان صفت در واژه دوم به شکل «ایرْما خوشْگِله» صورت میگیرد.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف دقیقاً ۱۱ حرف است و به عنوان اثر معروف بیلی وایلدر یا فیلمی با بازی جک لمون شناخته میشود.
به انگلیسی
نام این اثر در زبان انگلیسی نیز به همان صورت فرانسوی Irma la Douce استفاده میشود که به معنای ایرمای شریف یا شیرین است.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این اثر سینمایی از نام اصلی فرانسوی آن یا ترجمه دلالتی آن به صورت ایرمای شیرین یا زیبای بزرگ استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و وفادار به متن اصلی این عبارت از زبان فرانسوی به فارسی، «ایرما شیرین» یا «ایرما لطیف» میشود، هرچند که در فرهنگ عامه با نام خوشگله جا افتاده است.
جمعبندی و توضیح کامل ایرما خوشگله
عبارت «ایرما خوشگله» در زبان و فرهنگ ایرانی یک اصطلاح لغوی سنتی نیست، بلکه ریشه در تاریخ سینما و دوران طلایی دوبله ایران در دهه ۴۰ شمسی دارد. این عبارت عنوان برگزیده شده برای دوبله فارسی فیلم کمدی-رومانتیک مشهور بیلی وایلدر یعنی Irma la Douce (محصول ۱۹۶۳) است که با درخشش جک لمون و شرلی مکلین به اثری ماندگار تبدیل شد.
نام اصلی فیلم در زبان فرانسوی به معنای «ایرما شیرین» یا لطیف است، اما مترجمان و دوبلورهای ایرانی برای ارتباط بهتر با مخاطب عام، آن را به «ایرما خوشگله» ترجمه کردند. واژه ایرما یک نام کوچک دخترانه با ریشه ژرمنی به معنای جهانشمول یا بزرگ است و ترکیب آن با صفت خوشگله، تصویری عامیانه و محبوب را در ذهن سینمادوستان تداعی میکند.
این واژه در بازیهای جدول و سرگرمی به عنوان یک پاسخ ۱۱ حرفی برای پرسشهایی مربوط به آثار کلاسیک سینمای جهان یا فیلمهای بیلی وایلدر کاربرد دارد و در فرهنگ پاپ ایران نمادی از سینمای کمدی کلاسیک و نوستالژیک به شمار میرود.