یعنی چه
ترهیب در لغت به معنای خوفافکنی، تهدید و ترساندن است. این واژه در نظامهای تربیتی و اخلاقی، به عنوان یک ابزار بازدارنده در برابر رفتارهای ناپسند به کار میرود تا فرد با آگاهی از پیامدها و عواقب منفی، از انجام آن کار خودداری کند. این کلمه واژهای کلاسیک و دینی است.
تلفظ
این واژه بر وزن تَفعیل است و تلفظ صحیح آن با سکون حرف راء و کسر حرف هاء به صورت [tarhīb] صورت میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژههایی که مفهوم ترساندن یا بازدارندگی را منتقل میکنند استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در این زبان با کلماتی همچون تخویف و تهدید هممعنی است.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل هراساندن، ترساندن، بیم دادن و افکندن ترس در دل دیگران است.
نماد چیست
در ادبیات دینی، بلاغت و علوم تربیتی، ترهیب نماد جهنم، عذاب، انذار و بازدارندگی اخلاقی است که همواره در کنار ترغیب (نماد بهشت و پاداش) برای هدایت انسان استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ترهیب
واژه «ترهیب» یک مصدر عربی از ریشه «ر-ه-ب» است که وارد زبان فارسی شده و در متون کلاسیک، دینی و اخلاقی کاربرد چشمگیری دارد. معنای اصلی آن ایجاد ترس، هراس و بیم در مخاطب است. این کلمه در ساختار خود ۵ حرف دارد و از نظر مفهومی دقیقاً در نقطه مقابل «ترغیب» (به طمع انداختن و تشویق کردن) قرار میگیرد.
در روشهای تربیتی قرآن و علوم اسلامی، ترکیب «ترغیب و ترهیب» (بشارت و انذار) به عنوان یکی از کارآمدترین شیوههای هدایت شناخته میشود؛ به این صورت که خداوند همانطور که بندگان را به پاداش و بهشت ترغیب میکند، آنها را از عذاب و دوزخ نیز میترساند تا تعادلی میان خوف و رجا در دل مؤمنان ایجاد شود.