یعنی چه
بادسخا در زبان فارسی دو معنی عمده دارد؛ نخست به عنوان صفت برای اشاره به فردی بسیار بخشنده، جوانمرد، صاحبهمت و کریمطبع به کار میرود. در معنای دوم، این واژه به صورت مجازی در متون کهن به معنای عالم، گیتی و جهان استفاده شده است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فتح باء و سکون دال و فتح سین و خاء است (بَادْ سَ خَا).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۶ حرف دارد و معمولاً با راهنماهای «بخشنده و جوانمرد» یا «عالم و گیتی» خواسته میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در انگلیسی از صفاتی استفاده میشود که به بخشندگی فراوان و کرامت طبع اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی صفاتی مانند سخی و کریم دقیقترین برگردان برای معنای اول این واژه هستند.
به فارسی
برابرها و واژگان جایگزین فارسی آن شامل واژههایی چون کریم، بخشنده، جوانمرد، صاحبهمت و آزاده است و در معنای دوم به واژههای جهان، گیتی و عالم برمیگردد.
در قرآن
واژهٔ «بادسخا» یک ترکیب اصیل فارسی است و در متن قرآن کریم کاربرد ندارد. حتی جزء عربی آن یعنی «سخا» نیز به این صورت در قرآن استفاده نشده و برای مفهوم بخشش از واژگانی مثل جود، کرم و انفاق استفاده شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این کلمه نماد بزرگواری و کرامت بیمنتی است که همچون بادِ وزان، طراوت و بخشش خود را بدون چشمداشت به همهجا و همهکس (بدون تفاوت میان شورهزار و گلستان) میرساند.
جمعبندی و توضیح کامل بادسخا
واژه «بادسخا» یکی از لغات کهن و اصیل زبان فارسی است که در واژهنامههای معتبری نظیر لغتنامه دهخدا، برهان قاطع و آنندراج به ثبت رسیده است. این واژه یک صفت مرکب است که از ترکیب «باد» (به مجاز اشاره به همت و وزش) و «سخا» (واژه عربی به معنی کرم و بخشش) ساخته شده و اصطلاحاً به کسی اطلاق میشود که وجودش با جوانمردی آمیخته است.
اگرچه این واژه امروز در زبان محاورهای روزمره کمتر شنیده میشود، اما بار معنایی بسیار غنی و زیبایی در متون ادبی دارد. بررسی کاربردهای کهن آن نشان میدهد که علاوه بر کاربرد صفت برای مردمان کریمطبع، گاه به عنوان مجاز برای اشاره به کل جهان و گیتی نیز به کار رفته است.
در ساختارشناسی این کلمه ششحرفی، ریشههای عربی و ساختار ترکیبی فارسی به خوبی با هم پیوند خوردهاند تا نمادی از بخشندگی بیدریغ و بیمنت را پدید آورند؛ بخششی که همانند باد، فراگیر و بدون تبعیض بر همگان میوزد.