یعنی چه
«تمسوها» واژهای عربی (ترکیب فعل و ضمیر) است که از ریشه «مَسَّ» به معنی لمس کردن گرفته شده و در متون دینی و قرآنی، بیشتر به صورت کنایه از «آزار نرساندن» و «عدم تعرض» به یک حریم یا موجود مقدس (مانند ناقه صالح) به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح تاء و ميم، تشدید و ضمّ سین و کشش واو و هاء به صورت «تَمَسُّوهَا» است.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع و قرآنی به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای پرسشهایی نظیر «به آن آسیب نرسانید در قرآن» یا «به آن دست نزنید در عربی» کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی این ساختار فعل نهی از ریشه (م س س) است که با ضمیر متصل «ها» ترکیب شده و مفهوم بازداشتن از لمس یا آزار را میرساند.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این عبارت در ترجمههای روان متون، «به آن دست نکشید» یا در بافتار کنایی «هیچگونه آسیب و گزندی به آن وارد نکنید» است.
در قرآن
این تعبیر ترکیب ساختاری «لا تَمَسُّوهَا بِسُوء» چندین بار در قرآن کریم از جمله در آیه ۶۴ سوره هود («وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ») و همچنین سورههای اعراف و شعراء درباره مراقبت از ناقه حضرت صالح (معجزه الهی) و هشدار به قوم ثمود آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل تمسوها
واژه «تمسوها» یک لفظ اصیل فارسی نیست، بلکه یک ترکیب فعلی و دستوری عربی (فعل نهی مجهول/مجازم شده همراه با ضمیر مفعولی) از ریشه «م-س-س» است که به طور ویژه در ادبیات قرآنی و دینی شناخته میشود. معنای لغوی آن دست زدن و لمس کردن است، اما در بافتار آیات قرآن معنایی کنایی یافته و به معنای «آسیب رساندن، تعرض کردن و آزار دادن» به کار رفته است.
این عبارت در داستان حضرت صالح (ع) نقشی کلیدی دارد؛ جایی که خداوند به قوم ثمود هشدار میدهد که به شتر معجزهآسا (ناقه صالح) گزندی نرسانند. در فرهنگ اسلامی، عبارت «لا تمسوها بسوء» به نمادی از رعایت حدود الهی، خطوط قرمز اخلاقی و پرهیز از حرمتشکنی مقدسات تبدیل شده است. در زبان فارسی، این کلمه صرفاً در متون دینی، تفاسیر قرآنی یا به عنوان یک واژه قرآنی ۶ حرفی در جدولها مورد استفاده قرار میگیرد.