یعنی چه
غیرتی بودن به معنای داشتن حس حساسیت، پاسداری و مراقبت شدید از دستبرد دیگران به حریم ناموس، آبرو، خانواده، دین یا وطن است. در اصطلاح اخلاقی این صفت به معنی تلاش در نگهداری آنچه حفظش ضروری است تعریف میشود. این ویژگی ریشه در واژه عربی «غیره» دارد و به این دلیل غیور نامیده میشود که فرد حضور شخصِ «غیر» (بیگانه و نامحرم) را در حریم خصوصی خود برنمیتابد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت غِیرَتی بودَن است که از واژه غیرت به همراه یاء نسبت و مصدر بودن تشکیل شده است.
در جدول
در حل جداول متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواستهشده میتوانید از واژههای غیور، باحمیت یا خودِ عبارت غیرتی بودن استفاده کنید.
به انگلیسی
معادل دقیق فرهنگی که تمام بارهای معنایی این واژه را در انگلیسی پوشش دهد وجود ندارد، اما کلمات فوق با توجه به سیاق متن بهترین جایگزینها هستند.
به عربی
در زبان عربی ریشه اصلی این واژه یعنی غيرة و غیور استفاده میشود و صفت حمية نیز به معنای تعصب و دفاع از حریم کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی واژه Kıskanç بیشتر به جنبه حسادت و مراقبت عاطفی اشاره دارد و واژه Namuslu جنبه پایبندی به شرف و ناموس را میرساند؛ همچنین کلمه gayret در ترکی بیشتر به معنی تلاش است تا غیرت.
جمعبندی و توضیح کامل غیرتی بودن
غیرتی بودن یک مفهوم فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی عمیق در جوامع شرقی و بهویژه ایران است که ریشه در واژه عربی «غیر» دارد؛ به این معنا که فردِ غیور حضور شخصِ بیگانه را در حریم خصوصی، عاطفی و خانوادگی خود برنمیتابد. در فرهنگ لغت و اصطلاحات اخلاقی، این صفت به عنوان نمادی از حفاظت، مسئولیتپذیری، مردانگی و پاسداری از ارزشها، خانواده و وطن شناخته میشود.
با این حال، مفهوم غیرتی بودن در طول زمان و در لایههای مختلف جامعه دستخوش دگرگونیهایی شده است. در ادبیات عرفانی، غیرت الهی مانند آتشی تصویر میشود که اغیار را میسوزاند. در ادبیات عامه و سنتی نیز گاهی با تعصبات شدید ناموسی گره خورده است. امروزه در کاربردهای روزمره، این واژه میتواند همزمان بارهای معنایی مثبتی مانند حمایتگری و وفاداری، یا بارهای منفی مانند حسادت افراطی، کنترلگری و محدودیتهای بیجا را متبادر کند.