بار یعنی چه؟ متضاد و هم خانواده آن

یعنی چه

واژه بار در زبان فارسی چندین معنی کاملاً متفاوت دارد؛ پرکاربردترین آن‌ها عبارتند از: کالایی که حمل می‌شود (محموله)، فشار و سنگینی (خواه مادی و خواه معنوی مثل بار غم)، نوبت و مرتبه (مثل یک‌بار)، میوه و محصول درخت، و در ادبیات کهن به معنی اجازه ورود و پذیرش رسمی (بار عام) است.

متضاد

این کلمه متضاد واحدی ندارد و بر اساس معنای مورد نظر، ضدهای متفاوتی برای آن وجود دارد؛ در مفهوم سنگینی متضاد آن سبک‌باری یا خفت است و در مفهوم محصول درخت، بی‌ثمر یا عقیم نامیده می‌شود.

هم خانواده

واژه بار ترکیبات و مشتقات فراوانی در زبان فارسی ساخته است که هر کدام به یکی از ریشه‌های معنایی این واژه (حمل کردن، میوه دادن یا شرفیابی) بازمی‌گردند.

ریشه

در معانی محموله، میوه و نوبت، این واژه کاملاً ایرانی و اصیل است. در زبان اوستایی به صورت bāra- (به معنی حاصل و تولید) و در زبان پهلوی به صورت bār به کار می‌رفته و با ریشه هندواروپایی bʰer- (به معنی حمل کردن) مرتبط است.

جمله سازی

در جدول

در جدول‌های متقاطع، واژه بار معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «دفعه و نوبت»، «کالای امانتی یا محموله» و «میوه درخت» به کار می‌رود و خود کلمه‌ای ۳ حرفی است.

به انگلیسی

بسته به اینکه واژه بار در چه سیاقی به کار رود، معادل‌های انگلیسی متفاوتی دارد که بار سنگین، نوبت یا محصول را افاده می‌کنند.

به عربی

در زبان عربی نیز متناسب با نقش واژه در جمله، کلمات متفاوتی برای برگرداندن بار وجود دارد. در قرآن کریم نیز مفاهیم معادل آن با واژه‌هایی چون «وزْر» یا «أثقال» آمده است.

به ترکی

در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی، کلمه یوک (Yük) دقیق‌ترین معادل برای بار مادی و معنوی است و واژه‌های دیگر برای نوبت و میوه به کار می‌روند.

به فارسی

برگردان‌های خالص این واژه در فارسی شامل کلماتی چون بنه، پشته، کالا، عدل، سنگینی، ثقل، دفعه، کرت، وهله، میوه، حاصل، اجازه و رخصت است که هر کدام گوشه‌ای از معانی وسیع آن را پوشش می‌دهند.

معنی انگلیسی/خارجی

علاوه بر ریشه‌های اصیل فارسی، کلمه «بار» به عنوان یک وام‌واژه از زبان‌های اروپایی (انگلیسی/فرانسوی: Bar) نیز وارد زبان فارسی شده است. این واژه خارجی در جامعه به معنی پیشخوان، محل پذیرایی، کافه یا مکان‌های سرو نوشیدنی به کار می‌رود و کاملاً با ریشه فارسی آن متفاوت است.