یعنی چه
ترکیب «چلم به کاشانی» به عنوان یک اصطلاح مستقل در لغتنامهها ثبت نشده است؛ بلکه در اصل به بیت معروف «باقر کاشی» (شاعر اهل کاشان) اشاره دارد که در لغتنامه دهخدا به عنوان شاهد مثال برای واژه «چلم» (به معنی سر قلیان گلی یا حقه قلیان) ذکر شده است.
تلفظ
واژه چلم در این ترکیب بسته به معنای آن به صورت چُلَم (chulam) یا چَلَم (chalam) تلفظ میشود و کاشانی نیز به صورت کِشیده (kāšānī) بیان میگردد.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدولهای متقاطع خودِ «چلم به کاشانی» با تعداد ۱۱ حرف است. همچنین اگر به دنبال معنای کلمه اصلی باشید، «سرقلیان» یا «حقه» پاسخهای جایگزین هستند.
به انگلیسی
برای واژه اصلی یعنی چلم در معنای سرقلیان از معادل Chillum یا Chillim استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این ترکیب در متون کهن، همان «سر قلیان گلی» است که تنباکو و آتش را روی آن قرار میدهند و در شعر شاعران کاشان به عنوان واژه شاهد جلوه کرده است.
نماد چیست
واژه چلم در ادبیات صوفیانه، قلندری و عامیانه کهن، نمادی از ابزار تفنن، دود، دم و گاه تنهایی و انزوای شاعرانه بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل چلم به کاشانی
عبارت «چلم به کاشانی» یک واژه واحد یا اصطلاح مستقل در زبان فارسی نیست؛ بلکه این ترکیب از پیوند واژه «چلم» و انتساب آن به «باقر کاشی» (شاعر کاشان) شکل گرفته است. علیرغم اینکه چلم در گویشهای دیگر نظیر عامیانه تهرانی به معنای آب بینی و در گویش شمالی به معنای توتفرنگی وحشی است، اما در پیوند با این عبارت خاص، به معنای کهن آن یعنی سرِ قلیان اشاره دارد.
در لغتنامه دهخدا و سایر فرهنگهای معتبر، بیتی از باقر کاشی به عنوان شاهد مکتوب برای اثبات ریشه و کاربرد واژه چلم (که مأخوذ از زبان هندی است) نقل شده و همین امر باعث شکلگیری این ترکیب یا سوال جدولی شده است. در مسابقات جدول، پاسخ دقیق این عبارت ۱۱ حرفی، خودِ ترکیب «چلم به کاشانی» است.