یعنی چه
گاهواره واژهای کلاسیک و اصیل در زبان فارسی است که به بستر، تخت یا وسیلهای کوچک برای خواباندن و آرام کردن نوزادان و کودکان شیرخوار اطلاق میشود؛ این وسیله به گونهای طراحی شده که با حرکت به چپ و راست، کودک را آرام میکند.
مترادف
در زبان و ادبیات فارسی، برای این مفهوم واژههای گوناگونی به کار رفته که مهد و ننو از رایجترین آنها هستند و گواره شکل کهنتر آن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای بستر کودک یا مهد، واژه گاهواره با ۷ حرف یک پاسخ دقیق و اصیل است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Cradle رایجترین معادل برای گهواره است و Bassinet معمولاً به سبدها و تختهای کوچک و سبکتر نوزاد گفته میشود.
به عربی
معادل دقیق این واژه در زبان عربی «مَهد» است که در قرآن کریم نیز به همین معنا برای دوران نوزادی حضرت عیسی (ع) استفاده شده است.
نماد چیست
گاهواره در ادبیات فارسی نماد شروع زندگی، دوران کودکی، امنیت و مظهر آغوش پرمهر مادر است. همچنین در تقابل با «گور»، کل مسیر حیات انسان را نشان میدهد و گاهی به دلیل حرکت مداومش، کنایه از ناپایداری دنیا و دار فانی است.
جمعبندی و توضیح کامل گاهواره
واژه «گاهواره» که شکل کهن و ادبی «گهواره» است، ریشه در فارسی میانه و زبان پهلوی دارد و از ترکیب دو بخش «گاه» به معنی تخت یا جایگاه و پسوند شباهت «واره» ساخته شده است. این واژه از دیرباز برای توصیف بستر متحرک کودکان شیرخوار به کار میرفته و مهد و ننو از آشناترین مترادفهای آن در زبان عامه و ادبی به شمار میروند.
این کلمه در فرهنگ و ادبیات ایرانی فراتر از یک وسیله فیزیکی، دارای بار معنایی و نمادین عمیقی است. گاهواره مظهر پاکی، امنیت و نخستین پناهگاه انسان در آغوش مادر است. در ادبیات سنتی و اصطلاحات کنایی، ترکیب معروف «از گهواره تا گور» بازتابدهنده تمام دوران زندگی و تکاپوی انسان برای کسب دانش و تجربه است.
اگرچه خود لفظ فارسی گاهواره در متن قرآن نیامده است، اما معادل عربی آن یعنی «مهد» در آیات متعددی به کار رفته که نشاندهنده اهمیت این مفهوم در فرهنگهای مختلف است؛ مفاهیمی که هم به دوران نوزادی و هم به طور استعاری به بستر آرام زمین برای آسایش انسان اشاره دارند.