یعنی چه
این عبارت در لغت به معنای «یاران و سرنشینان کشتی» است و در اصطلاح تاریخی و قرآنی، به آن گروه از مؤمنان و همراهان حضرت نوح (ع) اشاره دارد که به دعوت او لبیک گفتند، سوار بر کشتی شدند و از طوفان و عذاب الهی نجات یافتند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «اَصْحابُ السَّفینَة» (As-hab-us-Safinah) با فتحة صاد، سکون حاء و تشدید و فتحة سین است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن و متون اسلامی، برای اشاره به این مفهوم معمولاً از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب اضافه عربی است که در تفاسیر و متون اسلامی کاربرد دارد.
به فارسی
در زبان فارسی اصطلاحاتی مانند «کشتینشینان»، «یاران کشتی نوح» و «نجاتیافتگان طوفان» به عنوان برگردان و برابرهای معنایی این عبارت به کار میروند.
در قرآن
این ترکیب اصطلاحی دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در آیه ۱۵ سوره مبارکه عنکبوت آمده است: «فَأَنجَیْنَاهُ وَأَصْحَابَ السَّفِینَةِ وَجَعَلْنَاهَا آیَةً لِّلْعَالَمِینَ» که به نجات حضرت نوح و همراهانش و تبدیل شدن آن ماجرا به نشانهای برای جهانیان اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل اصحاب السفینه
عبارت «اصحاب السفینه» در فرهنگ و ادبیات اسلامی یک تعبیر وصفی و قرآنی مشخص است که به طور مستقیم به داستان حضرت نوح (ع) پیوند خورده است. این اصطلاح اشاره به گروهی از انسانهای باایمان دارد که دعوت پیامبر خود را پذیرفتند و با سوار شدن بر کشتی، از طوفان سهمگین و عذاب الهی که قوم ستمکار را در بر گرفت، جان سالم به در بردند.
اگرچه در بیشتر بخشهای قرآن کریم برای اشاره به کشتی حضرت نوح از واژه «فُلک» استفاده شده، اما در آیه ۱۵ سوره عنکبوت استثنائاً واژه «السفینه» به کار رفته است. عموم مفسران بزرگ مانند صاحبان تفاسیر المیزان و نمونه، این تعبیر را صراحتاً همان مؤمنان همراه حضرت نوح میدانند و تفسیرهای نادر دیگری که آن را به ماجراهای دیگر ارتباط میدهد، رد میکنند.
این عبارت در فرهنگ دینی و نمادشناسی اسلامی، نماد بارز «نجاتیافتگان الهی»، «پاداش ایمان و ایستادگی» و داشتن «پناهگاه امن در میان طوفان بلاها و حوادث سهمگین روزگار» است. مفهوم تنیده شده در این عبارت، یادآور این حقیقت است که همراهی با فرستادگان الهی در لحظات بحرانی، تنها راه رستگاری است.