یعنی چه
استجمار در اصطلاح فقهی و لغوی به معنای پاک کردن و تطهیر محل خروج ادرار یا مدفوع با استفاده از سنگ، سنگریزه، یا هر شیء جامد و پاککنندهٔ دیگری (مانند دستمال و پارچه) بدون استفاده از آب است. این واژه از ریشهٔ «جمر» به معنی سنگریزه گرفته شده و به سنت طهارت خشک در صدر اسلام اشاره دارد.
تلفظ
این واژه به صورت «اِستِجمار» (با کسرهٔ الف و تاء) تلفظ میشود و مصدری از باب استفعال در زبان عربی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه با توجه به تعداد حروف (۷ حرف) خودِ واژهٔ «استجمار» است که به عنوان طهارت با سنگ یا پاک کردن مخرج با سنگریزه شناخته میشود.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی، این اصطلاح فقهی معمولاً به صورت مستقیم نسخهنویسی شده یا با عباراتی که مفهوم طهارت خشک با سنگ یا مواد مشابه را میرسانند، ترجمه میشود.
به فارسی
در زبان فارسی معادل یککلمهای دقیقی که تمام ابعاد فقهی آن را پوشش دهد وجود ندارد، اما تعابیری چون «سنگپاکی»، «طهارت خشک» یا «تطهیر مخرج با سنگ و کلوخ» به عنوان برگردان مفهومی آن به کار میروند.
نماد چیست
این واژه در متون فقهی و اخلاقی نمادی از اهمیت پاکیزگی جسمانی و نظم در هر شرایطی است. استجمار نشان میدهد که در شریعت اسلام، حتی در صورت عدم دسترسی به آب، حفظ طهارت و آمادگی برای عبادت (نماز) با روشهای جایگزینِ ممکن، مورد تأکید قرار گرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل استجمار
«استجمار» یک اصطلاح فقهی اسلامی از ریشهٔ عربی «ج م ر» (به معنای سنگریزه) است. این واژه به عملِ پاک کردن و تطهیر مخرج ادرار و مدفوع با استفاده از سنگ یا اشیای جامد و پاککننده مانند دستمال، بدون استفاده از آب اشاره دارد. اصطلاح همخانوادهٔ معروف آن «جمرات» در مناسک حج (رمی جمرات) نیز از همین ریشه و به معنای پرتاب سنگریزهها است.
این کلمه اگرچه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما مفهوم کلی آن با آیات مربوط به طهارت، نظافت شخصی و آمادگی برای عبادات پیوند دارد. در احادیث نبوی و فقه اسلامی، استجمار به عنوان یک روش معتبر برای طهارت خشک در شرایط خاص یا عدم دسترسی به آب شناخته میشود و با واژهٔ «استنجاء» (که اعم است و تطهیر با آب را نیز شامل میشود) تفاوت دارد.