یعنی چه
ترکیب «بخشش و کرم» از دو واژهٔ پرکاربرد فرهنگ فارسی و اسلامی تشکیل شده است. بخشش به معنای گذشت کردن از خطاها، عفو و اعطای حق یا مال به دیگران است. کرم نیز به بزرگواری، سخاوت، جود و نیکنفسی اشاره دارد که در آن فرد بدون هیچگونه چشمداشت یا منتی، از داشتههای مادی یا معنوی خود به دیگران میبخشد.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای متداول، عبارت «بخشش و کرم» با تعداد ۸ حرف شناخته میشود و مترادفهای آن نظیر جود، سخاوت یا احسان نیز کاربرد فراوانی دارند.
به انگلیسی
برای معادلسازی این ترکیب در زبان انگلیسی، با توجه به دو وجهی بودن آن از واژگان مربوط به گذشت و سخاوت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم کرم از ماده «کرم» به معنی شرف و بزرگواری است و مفهوم بخشش با واژگان عفو، جود و سخاء پیوند دارد.
در قرآن
این مفاهیم جایگاه والایی در قرآن کریم دارند؛ خداوند متعال با نامهای صفاتیِ «الکریم» و «الأکرم» ستوده شده و بارها از واژه «عفو» و «مغفرت» برای بخشش گناهان بندگان استفاده شده است. همچنین پاداش مؤمنان راستین در سرای آخرت با عنوان «رزق کریم» توصیف گردیده که نشاندهنده بخشش بیمنتها و بزرگوارانه الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل بخشش و کرم
ترکیب واژگانی «بخشش و کرم» از دو ریشهٔ زبانی متفاوت اما هماهنگ پدید آمده است؛ «بخشش» ریشهای پارسی دارد و از مصدر پهلوی و اوستایی بخشیدن به معنای تقسیم کردن و عطا کردن برآمده، در حالی که «کرم» ریشهای عربی دارد و بر شرافت، بزرگواری و جود دلالت میکند. قرار گرفتن این دو واژه در کنار یکدیگر، تعبیری غنی از اوج تعالی اخلاقی را میسازد که هم گذشت از خطای دیگران و هم دستودلبازی مادی را در بر میگیرد.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، برای تجسم عینی این مفهوم از نمادهای طبیعی همچون باران بهاری و دریا استفاده میشود، چرا که بدون منت و به طور یکسان بر همه میبارند و میبخشند. همچنین شخصیت تاریخی و افسانهای «حاتم طایی» به عنوان مظهر و نماد انسانی سخاوت و کرم در داستانها و اشعار شاعران بزرگ یاد میشود.
در کاربردهای روزمره و اخلاقی، تعبیر بخشش و کرم به رفتاری اشاره دارد که فراتر از انجام وظیفه یا عدالت محض است. این مفهوم نشاندهنده ایثار و بزرگواری روحی انسان است که تمایل دارد بدون چشمداشتِ پاداش یا تحسین، به یاری همنوعان خود بشتابد و از لغزشهای آنان چشمپوشی کند.