یعنی چه
این واژه در ادبیات کهن فارسی به هر نوع دارایی، مال یا توشهای اشاره دارد که فرد از مخارج روزمره خود باقی نگاه میدارد تا در آینده یا پس از مرگ او مورد استفاده قرار گیرد. مفهوم آیندهنگری و قناعت در دل این واژه نهفته است.
تفلظ
تلفظ این واژه بر اساس ساختار واژگان ترکیبی فارسی، با فتحة روی حرف «پ» و سکون روی حرف «س»، و سپس تلفظ بخش دوم یعنی «اَفْکَند» به صورت ساده انجام میشود.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان طراح سوال برای راهنمای «پسانداز»، «اندوخته کهن» یا «میراث مرده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، اگر منظور پسانداز اقتصادی باشد از Savings یا Reserve و اگر منظور مال باقیمانده از درگذشتگان باشد از واژگان مربوط به ارث استفاده میشود.
به فارسی
واژههای هممعنی و جایگزین در زبان فارسی شامل مفاهیم مالی مانند پسانداز و مفاهیم حقوقی/سنتی مانند ماتَرَک و ارثیه هستند. متضادهای آن نیز واژگانی چون پیشفرست، ولخرجی و مخارج روزمره است.
در قرآن
«پس افکند» یک واژه خالص پارسی است؛ با این حال، در ترجمههای کهن قرآن به زبان فارسی (مانند ترجمه تفسیر طبری)، مترجمان از این واژه یا فعل آن برای برگرداندن مفاهیم عربی نظیر «ادّخار» (ذخیره کردن) یا «کنز» (گنجور کردن) استفاده کردهاند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و اشعار شاعرانی چون اوحدی مراغهای، این واژه نماد توشهٔ واقعی انسان (مانند علم و عمل صالح) است که برای آخرت یا آیندهٔ خود ذخیره میکند و به عنوان تنها دارایی ماندگار او توصیف میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پس افکند
واژهٔ «پس افکند» (یا در صورت مفعولی آن «پسافکنده») یک اصطلاح اصیل و کهن در زبان پارسی است که از ترکیب دو جزء «پس» (به معنی عقب یا بعد) و بن ماضی فعل «افکندن» (به معنی انداختن و کنار گذاشتن) تشکیل شده است. این واژه در گام نخست به هرگونه مال، دارایی یا توشهای اشاره دارد که فرد برای روز مبادا و آیندهٔ خود ذخیره میکند و مایهٔ اطمینان خاطر او در روزهای تنگدستی میگردد.
علاوه بر جنبهٔ اقتصادی و مالی، این کلمه در متون حقوقی و عرفی گذشته به معنای ارث، ماتَرَک و میراثی که از مردگان برای بازماندگان به جای میماند نیز استعمال فراوان داشته است. در نگاهی عمیقتر و با بررسی ادبیات عرفانی و کلاسیک ایران، شاعران از «پس افکند» به عنوان استعارهای برای اعمال، دانش و مکارم اخلاقی انسان یاد کردهاند؛ تنها ذخیرههای حقیقی که آدمی میتواند برای سفر آخرت خود روانه کند.