معنی
کظم غیظ یعنی فرو بردن خشم و مهار کردن غضب در زمانی که انسان توانایی انتقام گرفتن را دارد، اما با اراده خود از بروز آن خودداری میکند. کظم در لغت به معنای بستن سرِ مشک پر از آب برای جلوگیری از بیرون ریختن آن است و غیظ به شدیدترین حالت خشم و جوشش درون قلب گفته میشود.
یعنی چه
این عبارت کنایه از تسلط کامل بر نفس و مدیریت رفتار در لحظات بحرانی است. فردی که کظم غیظ میکند، اجازه نمیدهد فوران عصبانیت بر رفتار و گفتارش حاکم شود و با عقلانیت، پیامدهای ناگوار خشم را کنترل میکند.
مترادف
واژههایی مانند حلم و خویشتنداری نزدیکترین مفاهیم اخلاقی به این عبارت هستند که نشاندهنده آرامش درونی و پایداری در برابر رفتارهای محرک است.
متضاد
نقطه مقابل کظم غیظ، رها کردن عنان خشم، پرخاشگری بیپایان و اقدام به تلافی و انتقام بدون تفکر است.
هم خانواده
این عبارت از دو بخش عربی تشکیل شده که «کاظم» به معنای فروبرنده خشم (لقب امام هفتم شیعیان) مشهورترین همخانواده آن در فارسی است.
ریشه
ریشه لغوی این عبارت عربی است. در صدر اسلام، اصطلاح کظم برای بستن مجرای نفس یا دهانه مشک لبریز به کار میرفت و بعدها به عنوان استعارهای دقیق برای حبس خشم در درون انسان و عدم اجازه به طغیان آن استفاده شد.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «کظم غیظ» دقیقاً یک پاسخ ۶ حرفی است که به عنوان معادل فرو خوردن خشم یا کنترل غضب پرسیده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی مفاهیم مربوط به کنترل ارادی عصبانیت شدید با این اصطلاحات معادلسازی میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل کظم غیظ
کظم غیظ یکی از والاترین فضایل اخلاقی و نشانههای عقلانیت حاکم بر نفس است. این مفهوم که ریشه در آموزههای قرآنی و فرهنگ اسلامی دارد، به معنای حبس ارادی خشم در درون و جلوگیری از طغیان آن در موقعیتهایی است که فرد قدرت تلافی و انتقام دارد. کظم غیظ صرفاً یک خودداری ساده نیست، بلکه نمادی از بزرگواری، تقوا و تسلط هوشمندانه بر رفتارهای هیجانی است.
در فرهنگ عامه و مذهبی، این صفت به طور ویژهای با شخصیت امام موسی بن جعفر (ع) گره خورده است؛ امام هفتم شیعیان که به دلیل حلم بینظیر و فروخوردن مداوم خشم خود در برابر صدمات دشمنان به «امام کاظم» ملقب شدند. این عبارت در ادبیات اجتماعی امروز نیز به عنوان یک مهارت حیاتی در قالب مدیریت خشم و خویشتنداری شناخته میشود که به حفظ روابط انسانی و صلح پایدار کمک میکند.