یعنی چه
واژهٔ مودب به فردی اطلاق میشود که رفتار و گفتاری شایسته دارد، اصول و آداب معاشرت را در اجتماع رعایت میکند و از کمال اخلاقی و اصالت تربیت برخوردار است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت مُؤدَّب (با فتح دال و تشدید) تلفظ میشود که صفت مفعولی است. البته شکل صفت فاعلی آن یعنی مُؤدِّب (با کسر دال) به معنی مربی و ادبکننده نیز وجود دارد.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، کلمهٔ مودب دقیقاً دارای ۴ حرف است. از کلمات جایگزین و هممعنی آن در جدول میتوان به باادب، خلیق و مهذب اشاره کرد.
به انگلیسی
رایجترین واژهها در زبان انگلیسی برای توصیف فرد مودب شامل polite و courteous هستند که به رعایت احترام و آداب اجتماعی اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی از واژهٔ مؤدّب یا مهذّب برای اشاره به فردی که تربیت شایسته یافته است استفاده میشود؛ همچنین خلوق به فرد خوشاخلاق دلالت دارد.
به ترکی
در زبان ترکی واژهٔ terbiyeli به معنای تربیتشده و باادب، و saygılı به معنای محترم و احترامگذار است که نزدیکترین معادلها به مودب هستند.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این واژه عبارتند از: باادب، مبادیآداب، خوشرفتار، فرهنگآموخته و باحیا.
جمعبندی و توضیح کامل مودب
واژهٔ مودب ریشه در فرهنگ اخلاقی و نظام تربیتی جوامع شرقی دارد و از ریشه عربی «أدب» مشتق شده است. این کلمه در طول تاریخ ابزاری برای سنجش کمال رفتاری و پختگی شخصیت افراد در روابط اجتماعی بوده و نشاندهنده میزان احترام فرد به حقوق و جایگاه دیگران است.
اگرچه خود این لفظ به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما آموزههای مرتبط با آن مثل گفتار کریمانه، رعایت حرمت بزرگان و حسن خلق به وفور مورد تاکید قرار گرفته است. داشتن صفاتی چون نزاکت و ادب در فرهنگهای مختلف جهان، نمادی از صلحجویی و تمدن به شمار میآید.