یعنی چه
واژه ناقص به چیزی یا کسی اطلاق میشود که به حد کمال نرسیده باشد، بخشی از اجزای آن مفقود یا کم باشد و یا دچار عیب و مخدوش بودن باشد.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت «ناقِص» (با کسره تحت حرف ق) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «غیرکامل» یا «دارای عیب»، کلمه ۴ حرفی «ناقص» یا مترادفهای آن مانند «ناتمام» کاربرد دارند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، میتوان از معادلهای فوق در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و صفت فاعلی از ریشه (ن ق ص) است و به همین صورت در زبان عربی به کار میرود.
به ترکی
برای رساندن مفهوم مفهوم ناتمامی یا عیب در ترکی از این کلمات استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی سره و متون کهن، واژههایی مانند ناتمام، نیمهکاره، نارسا، کم، کاست و آهمند به عنوان معادلهای دقیق ناقص شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل ناقص
واژه ناقص یک صفت فاعلی ریشهگرفته از زبان عربی (ن-ق-ص) است که به طور گسترده وارد زبان فارسی شده است. این کلمه در مفهوم بنیادی خود به هر چیزی اشاره دارد که دچار کمبود، کاهش، عیب یا ناتمامی باشد و در برابر مفهوم کمال و تمامیت قرار میگیرد. در لغتنامههای شاخص فارسی نظیر دهخدا و معین، معادلهایی همچون معیوب، مخدوش و نیمهکاره برای آن ذکر شده است.
این کلمه علاوه بر کاربردهای عمومی و روزمره، در علوم تخصصی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به عنوان مثال در صرف و نحو عربی به افعالی مانند «کان» که برای کامل شدن معنا به خبر نیاز دارند افعال ناقصه میگویند و در فقه و حقوق نیز اصطلاحاتی چون عقد ناقص یا شهادت ناقص به چشم میخورد. اگرچه خودِ این صفت به طور مستقیم در متن قرآن نیامده، اما ریشه و مشتقات آن بارها در آیات قرآنی به معنای کاهش اموال، جانها و ثمرات به کار رفته است.