یعنی چه
«بحر المحیط» یک ترکیب وصفی عربی است. «بحر» به معنای دریا و «محیط» به معنای فراگیر و احاطهکننده است. در اصطلاح جغرافیای قدیم، به دریای عظیمی گفته میشد که دانشمندان معتقد بودند دور تا دور خشکیهای زمین را فرا گرفته است و امروزه با مفهوم اقیانوس (به ویژه اقیانوس اطلس در متون کهن) انطباق دارد.
تلفظ
این ترکیب در زبان عربی به صورت «البَحْرُ المُحِیط» (با فتح باء و سکون حاء در بحر، و ضم ميم و کسر حاء در محیط) تلفظ میشود و در زبان فارسی معمولاً به صورت اضافهٔ بیانی «بحرِ محیط» به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوال، عبارت «بحر المحیط» دقیقاً یک پاسخ ۹ حرفی است. همچنین واژههای مترادف آن مانند اقیانوس و دریای محیط نیز کارایی دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به مفهوم جغرافیایی و تاریخی این اصطلاح از واژه Ocean استفاده میشود و برای ترجمه تحتاللفظی و دقیق آن عبارتهای توصیفی به کار میرود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در متنهای معاصر عربی کلمه «المحیط» به تنهایی به معنای اقیانوس به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این ترکیب، «دریای محیط» یا «اقیانوس» است که در ادبیات کهن فارسی گاهی با نامهایی چون دریای سبز (بحر الاخضر) یا دریای تاریکیها (بحر الظلمات) نیز با توجه به موقعیت آن یاد شده است.
در قرآن
ترکیب «بحر المحیط» به عنوان یک عبارت واحد در متن آیات قرآن کریم وجود ندارد؛ هرچند واژه «بحر» و صفت «محیط» (به عنوان یکی از اسما الهی) به صورت جداگانه بارها آمدهاند. با این حال، «البحر المحیط فی التفسیر» نام یکی از بزرگترین و جامعترین کتابهای تفسیری و ادبی قرآن اثر دانشمند قرن هشتم، ابوحیان اندلسی است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و شعر فارسی (مانند آثار مولانا و خاقانی)، بحر محیط نماد عظمت بیپایان، علم نامحدود پروردگار و روح کلی جهان است که تمام موجودات مانند قطرهها و موجهایی در دل آن قرار دارند.
جمعبندی و توضیح کامل بحر المحیط
عبارت «بحر المحیط» یک اصطلاح کهن جغرافیا و کیهانشناسی اسلامی است که ریشه در اسطورهها و دیدگاههای یونان باستان دارد. در گذشته معتقد بودند دریایی عظیم و فراگیر دور تا دور تمام خشکیهای زمین را احاطه کرده است؛ مفهومی که امروزه با واژه اقیانوس برابر است. این واژه از دو بخش عربی بحر (دریا) و محیط (احاطهکننده) تشکیل شده است.
علاوه بر کاربرد جغرافیایی، این عبارت در فرهنگ اسلامی اهمیت دوچندانی دارد؛ چرا که نام یکی از نفیسترین و گستردهترین تفاسیر ادبی و نحوی قرآن کریم، یعنی تفسیر «البحر المحیط» اثر ابوحیان اندلسی است. نامگذاری این کتاب به گستردگی و ژرفای بیپایان مفاهیم آن اشاره دارد.
در ادبیات و عرفان فارسی نیز شاعران بزرگ از «بحر محیط» به عنوان نمادی برای بیکرانگی، حقیقت مطلق، عظمت الهی و دانش نامحدود استفاده کردهاند و کنایهای از منبعی است که همه هستی را در بر میگیرد.