یعنی چه
«نجبا» (در اصل نُجَباء) اسم جمعِ واژهٔ عربی «نجیب» است و به افراد برجسته، بااصالت، پاکنهاد و برگزیده اشاره دارد. در اصطلاحات تصوف و عرفان نیز به گروهی از اولیا (چهل مرد الهی) که مأمور اصلاح احوال مردم و تدبیر امور هستند، اطلاق میشود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «نُجَبا» (Nojabā) تلفظ میشود و ریشه در زبان عربی (نُجَباء) دارد.
در جدول
پاسخ متداول برای راهنمای جدول به عنوان «بزرگزادگان»، «اشراف» یا «اصیلان» واژه «نجبا» است که دقیقاً ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این واژه و طبقه اجتماعی مرتبط با آن از اصطلاحات مربوط به اشرافزادگی استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از فعل «نجب» به معنی پاکنهاد بودن و برگزیدن مشتق شده است.
به ترکی
در زبان ترکی برای بیان مفهوم مردمان شریفنژاد و طبقه ممتاز اجتماعی از این معادلها استفاده میشود.
در قرآن
واژهٔ «نجبا» یا «نجیب» در متن قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، مفاهیم همسو با آن مانند «اشراف»، «کرام» و «فضلاء» که برتریهای اخلاقی و معنوی را توصیف میکنند، در آیات دیده میشوند. همچنین در روایات و احادیث مربوط به مهدویت (مانند خطبههای امام علی و امام باقر)، از نجبا به عنوان یاران مصری حضرت مهدی (عج) یاد شده است که زاهدان شب و شیران روز هستند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و سنتی، نجبا نماد اصالت ذات، نجابت و پاکی نسب است. در نمادشناسی حیوانی، مفهوم نجابت و نجبا گاهی با «اسب» به عنوان مظهر حیوان نجیب پیوند میخورد. در متون عرفانی نیز نماد برگزیدگان معنوی و اولیای خاص الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل نجبا
واژه «نجبا» جمع تکسیر کلمه نجیب است و در اصل به معنای افرادی است که از نظر تبار، اخلاق و شرافت ذاتی در مرتبهای بلند و ممتاز قرار دارند. این کلمه در طول تاریخ هم در بستر ساختارهای اجتماعی برای اشاره به طبقه اشراف، اعیان و بزرگزادگان به کار رفته و هم در متون ادبی به عنوان ستایشی برای پاکنهادی و گرامیگوهری انسانها استفاده شده است.
از سوی دیگر، نجبا بار معنایی عمیقی در فرهنگ اسلامی و عرفانی دارد. با وجود اینکه در متن قرآن مستقیماً ذکر نشده، در احادیث شیعه به عنوان گروهی از یاران خاص و برگزیده حضرت مهدی (عج) از سرزمین مصر معرفی شدهاند. در اصطلاحات تصوف نیز نجبا به طبقهای از اولیای الهی گفته میشود که نقش واسطه خیر و مأمور اصلاح احوال بندگان را بر عهده دارند.